Ik heb de Bulgaarse nationaliteit aangenomen, omdat ik Bulgaar ben. Net als mijn vader, grootvader en overgrootvader. Ik ben trots op mijn afkomst en wil dat er in mijn paspoort te lezen staat: staatsburger van de Republiek Bulgarije." Dat is wat wij verwachtten te horen, toen we ons aansloten in de rij met tientallen Macedoniërs, Oekraïeners en Moldaviërs die graag onze landgenoten willen worden — Bulgarije is namelijk nogal soepel in het verlenen van de Bulgaarse nationaliteit aan inwoners van deze landen, als ze kunnen aantonen dat ze van Bulgaarse afkomst zijn.

Maar in plaats daarvan zeggen de meeste van deze mensen openlijk dat ze hier niet staan omdat ze zichzelf als afstammelingen van de Bulgaarse ´Khans´ beschouwen, maar om uiterst pragmatische redenen.

Als Bulgarije zich net zo ontwikkelt als Slovenië, als de salarissen stijgen en de levensstandaard omhoog gaat, dan wil ik hier best blijven. Maar anders denk ik erover om met mijn nieuwe paspoort naar Italië te vertrekken. Daar zou ik graag willen wonen en werken", vertelt de 25-jarige Dalibor Mirkovic, die uit de stad Delchevo in Macedonië komt.

Tweehonderd mensen wachten iedere ochtend geduldig

Hij schuifelt langzaam naar voren in de lange rij voor het directoraat Bulgaarse nationaliteit in Sofia, de overheidsinstantie die ermee belast is nationaliteitsbewijzen af te geven aan mensen die onlangs genaturaliseerd zijn. Dagelijks staan hier tussen half tien en twaalf uur ´s morgens zo´n tweehonderd mensen geduldig te wachten op de sleutel die voor hen de deur opent om een Bulgaarse identiteitskaart of een Bulgaars paspoort te bemachtigen. Sommigen hebben hun verzoek tot naturalisatie al jaren geleden ingediend. Anderen hebben dit nog maar pas gedaan, en hadden het geluk dat hun dossier snel werd afgehandeld.

De nieuwe Bulgaren beklagen zich over de slechte organisatie, en zelfs chaos, waar zij tijdens het wachten op hun naturalisatiebewijs mee te maken krijgen. Mensen moeten vaak dagenlang buiten wachten, waarbij sommigen in hun auto slapen en anderen bij vrienden of in goedkope hotels.

Onder de ´aspirant-Bulgaren´ zijn vooral de Macedoniërs talrijk vertegenwoordigd. Aangezien de meesten van hen net over de grens wonen, gaan ze met de bus op en neer — na de explosieve stijging van het aantal naturalisatieverzoeken zouden sommige busmaatschappijen zich zelfs speciaal op dit type vervoer hebben toegelegd. De meeste kandidaten zijn heel jong en hebben geen werk of bijzondere vakkennis. Op de vraag hoe de Macedonische autoriteiten tegen deze uittocht aankijken, antwoorden ze: “Dat kan niemand iets schelen.

Eén adres voor een paar honderd Macedoniërs

Vandaag is Dalibor naar het bureau gekomen met zijn neven en een paar vrienden, die allemaal pas Bulgaar zijn geworden. Maar ze willen hier geen van allen blijven wonen. Allemaal willen ze naar het Westen. Om een dergelijk verzoek te kunnen indienen moeten ze echter een woonplaats in Bulgarije hebben. “Dat is geen enkel probleem", vertellen ze. “We staan allemaal op hetzelfde adres ingeschreven. In bepaalde Bulgaarse steden bij de grens met Macedonië is dit echt business geworden: op sommige adressen zijn soms wel een paar honderd Macedoniërs geregistreerd."

Dalibor heeft zijn naturalisatieverzoek in oktober 2010 ingediend. Voordat hij zijn huidige status had bereikt, moest deze jonge man alle beproevingen doorstaan die in het nieuwe Bulgaarse wetboek Nationaliteit zijn opgenomen. Het zwaarst vond hij het mondelinge onderhoud – dat hij “casting” noemt – met deskundigen van het directoraat Nationaliteit. Daarbij moest hij bewijzen aanvoeren voor zijn Bulgaarse afkomst en laten zien dat hij de taal perfect beheerst.

Ik vertelde mijn familiegeschiedenis

Ik heb me ertoe beperkt om onze familiegeschiedenis aan hen te vertellen. Mijn opa is Bulgaar. Hij vocht mee in de Tweede Wereldoorlog. Hij woonde in... Pleven (hier aarzelt hij even), ja, in Pleven (in het noorden van Bulgarije). In 1943 deserteerde hij uit het Bulgaarse leger en sloot hij zich bij het Servische leger aan. Daarna kocht hij een stuk grond in de buurt van Delchevo", aldus Dalibor.

Zo´n twintig Bulgaren uit de streek Bessarabië zijn eveneens in afwachting van hun nationaliteitsbewijs. Zij komen uit Oekraïne en Moldavië. Sommigen van hen zijn hier al jaren. Zo arriveerde de 31-jarige Lilia Grekova in 2003 in Bulgarije vanuit Bolgrad, een stad in Oekraïne die in de middeleeuwen is gesticht door Bulgaarse kolonisten. Zij studeert psychologie aan de universiteit van (de centraal gelegen stad) Veliko Tarnovo.

Ik heb mijn verzoek in 2006 ingediend. Mijn familie heeft een stamboom die teruggaat tot de achttiende eeuw. Van mijn vader weet ik dat wij oorspronkelijk uit Iambol komen (in het zuiden van Bulgarije) en dat we tijdens de Turkse bezetting zijn weggetrokken", vertelt Lilia. Zij voegt eraan toe dat ze met haar nieuwe paspoort niet direct het land uit wil: “Mijn nieuwe nationaliteit is vooral bedoeld om mijn leven hier, in Bulgarije, te vereenvoudigen."