Waarschijnlijk is 1 januari 2002 een van de weinige dagen die iedere volwassen Europeaan zich nog kan herinneren. Het was de dag waarop een glas kinderglühwein op de skipiste van Garmisch-Partenkirchen voor het eerst één euro kostte, in plaats van twee mark; in de steden was er nauwelijks een geldautomaat te vinden waar geen lange rij mensen voor stond. En ze liepen allemaal met plastic zakjes rond met vers geslagen euromunten, het setje “huishoud-munten-mix”; men verwonderde zich over de eerste buitenlandse muntafbeeldingen – hier Mozart, daar de Belgische koning, en hoe heette die Spanjaard ook al weer? 307 miljoen Europeanen hadden een nieuwe munt.

Dat was precies tien jaar geleden. Dus nu kunnen we eindelijk zeggen: Happy Birthday, lieve euro, laten we een feestje vieren en de kurken laten knallen. Maar nu blijkt dat de voorbereidingen voor het grote jubileum op merkwaardige wijze tot stand komen. De Europese Centrale Bank (ECB), de hoogste monetaire autoriteit van Europa, heeft het volgende gepland: één 'open deur'-dag in het tweede kwartaal van 2012, en een 'euro-loop,' een wedstrijd voor scholieren tussen 1 januari en 31 maart. Daarnaast zijn er nog gedenkmunten en videofilms op de website van de ECB te vinden. Onderwerp: de fraudebestendigheid van de bankbiljetten, en de muntproductie.

"Geen manifestaties of feestelijkheden gepland"

De Groene Week in Berlijn lijkt in vergelijking daarmee bijna een orgie. De Bundesbank gaat nog een stap verder en beperkt zich tot een infopakket, dat al vanaf begin december op de website te vinden is. Het heet “Feitenblad 10 jaar euro-geld” – helderder en nauwkeuriger kan het niet. Al het andere wordt beschouwd als té feestelijk: “Wij hebben andere zorgen”, luidt het.

Als er iets te vieren zou zijn, zou niemand zich die kans laten ontnemen”, zegt financieel wetenschapper Wolfgang Gerke. “Alleen: er is niets te vieren. Niemand wil zich de hoon van de publieke opinie op de hals halen met een of ander soort eurofeestje”. Zou het kunnen dat het met de euro eigenlijk veel slechter gesteld is dan we al vermoeden?

Bij de Europese Commissie zijn in ieder geval “op dit ogenblik geen manifestaties of feestelijkheden gepland”. Ook in de bondskanselarij van Angela Merkel is er geen sprake van “voorbereidingen” voor het euro-jubileum, en het ministerie van Economische Zaken antwoordt niet eens op onze vragen.

In het jubileumfilmpje van de ECB wordt overigens nauwelijks aandacht besteed aan de valutacrisis. Toch spreekt de bank wel een soort waarschuwing uit, namelijk voor de definitieve beëindiging van de inruiltermijn: vanaf 1 maart 2012 wisselt de Griekse nationale bank bijvoorbeeld geen drachmen meer om in euro's. De oude munt van Griekenland wordt daardoor waardeloos.