Nu het Ierland duizelt als gevolg van nieuwe bezuinigingsmaatregelen en er een nieuw jaar van economisch leed voor de deur staat, is een groep jonge actievoerders begonnen lege panden te bezetten. Het zijn woningbouwprojecten die tijdens de hoogtijdagen van de vastgoedhausse als paddenstoelen uit de grond zijn geschoten die als gevolg van de crisis door banken en projectontwikkelaars leeg zijn komen te staan.

De krakers, die banden onderhouden met de Ierse Occupy-beweging, zeggen dat ze van plan zijn massaal bezit te nemen van huizen en flats die het eigendom zijn van de 'slechte bank' van de Ierse regering, de National Asset Management Agency (Nama)*. Deze instelling heeft duizenden onroerende goederen overgenomen die door speculanten na de crisis aan hun lot zijn overgelaten.

Onder leiding van een 27-jarige, Iers-sprekende ex-student uit Galway heeft de groep al een huis in het noorden van Dublin gekraakt, dat tijdens de hausse nog 550.000 euro waard was, maar nu nog geen 200.000 euro zou opbrengen. Omdat het huis al jaren leeg staat, hebben Liam Mac an Bháird en zijn vrienden het vorig najaar in bezit genomen om aandacht te vestigen op dakloosheid, en op de manier waarop de belastingbetaler het hachje van de projectontwikkelaars en de banken heeft gered.

De 'spookhuizen' zijn het symbool van de recessie

Er staan bijna 400.000 panden leeg in Ierland. Het Nationaal Instituut voor Regionaal en Ruimtelijk Onderzoek (NIRSA) waarschuwt dat het aantal lege panden de huizenprijzen nog jarenlang laag kan houden. Mac an Bháird geeft toe dat zijn groep de wet overtreedt, maar benadrukt dat ze een belangrijk politiek punt aan de orde stellen. “Er zijn duizenden daklozen in dit land. Vannacht slapen er alleen al in Dublin 2.000 mensen buiten op straat. Maar in de hele stad staan duizenden flats, appartementen en huizen leeg. Sommige daarvan zouden gewoon bewoond kunnen worden."

Ik heb me er in de Occupy-beweging hard voor gemaakt dat we de bezittingen van de Nama in Dublin overnemen, om de onrechtvaardigheid te onderstrepen van een systeem dat miljarden in de banken pompt, terwijl die juist zoveel geld aan de vastgoedspeculanten hebben geleend”, zegt hij. De zeshonderd 'spookhuizen,' die werden gebouwd in de jaren dat Ierland nog de Keltische Tijger werd genoemd, zijn het symbool van de Ierse recessie geworden. De kosten van het redden van de banken, die tijdens de hausse miljarden aan de projectontwikkelaars en vastgoedspeculanten hebben geleend, waren gigantisch. Economen denken dat de Ierse banken ongeveer 106 miljard euro zijn kwijtgeraakt.

Overleven door te 'skipdiven'

****De woede neemt toe ten aanzien van de instellingen, die door de meerderheid van het Ierse volk verantwoordelijk worden geacht voor de economische malaise. En nu Ierland in een recessie blijft steken, doet de misère die overal in het land voelbaar is, daar nog eens een schepje bovenop.**** Uit de meest recente cijfers van vlak vóór Kerstmis van het Centraal Bureau voor de Statistiek van Ierland blijkt dat het Ierse bruto binnenlands product (bbp) in het derde kwartaal van 2011 met 1,9% is gekrompen.

In het Occupy-kamp bij de Centrale Bank van Ierland, een mikpunt voor de tegenstanders van de banken en de reddingsoperatie, benadrukt Mac an Bháird dat de beweging regels zal opleggen aan de Ierse krakers. “Tijdens onze bezettingen zullen geen drugs of drank worden toegestaan in deze huizen, omdat we een politiek statement maken. De actie is ook geheel geweldloos, net als de Occupy-beweging. En we eigenen ons geen dingen toe die niet van ons zijn in de panden die we kraken.” Hij legt uit dat ze overleven door te 'skipdiven' – de benaming van het verzamelen van het onopgegeten, ongebruikte voedsel dat iedere dag door de grote supermarktketens wordt weggegooid.

"Middenklasse draait op voor hebzucht van bankiers"

Nu de Ierse regering in de in december vastgestelde begroting opnieuw voor 2,2 miljard euro wil bezuinigen, om de Ierse schulden omlaag te brengen, zal de campagne volgens Mac an Bháird aan steun gaan winnen in doorgaans conservatieve kringen. “Zelfs bij het Occupy-kamp bij de Centrale Bank komen mensen uit de middenklasse langs om te zeggen dat ze het met ons eens zijn. Het zijn de middenklassen die nu moeten opdraaien voor de hebzucht van de bankiers en de bouwers, en voor het onrecht van dit corrupte systeem. Ze zien logica die schuilgaat achter het in bezit nemen van gebouwen die anders jarenlang zouden staan wegrotten.”

De actievoerders hebben hun oog nu laten vallen op een groot gebouw, dat Nama in beheer heeft in Dublin, om de opstelling van de autoriteiten te beproeven. “Het zal interessant zijn om te zien of ze bereid zijn daklozen het gebouw uit te zetten, aangezien het staatseigendom is en daarom dus van de mensen zelf, en aangezien het waarschijnlijk nog jaren zal leeg staan”, voegt hij eraan toe.

* De Nama (National Asset Management Agency) is een organisme dat eind 2009 door de Ierse regering in het leven werd geroepen, als antwoord op de Ierse financiële crisis en het knappen van de Ierse vastgoedzeepbel. De Nama functioneert als een 'slechte bank,' door projectontwikkelingskredieten over te nemen van Ierse banken in ruil voor staatsobligaties, vooral met het oog op het verbeteren van de kredietverlening in de Ierse economie.