Wordt het een man of een vrouw? Van links of van rechts? Een vooraanstaand politicus of een bescheiden diplomaat? Vlak voor de informele top van Europese staatshoofden in Brussel wordt er druk gespeculeerd over wie de eerste voorzitter van de Europese Raad zal zijn, en wie de functie van Hoge Vertegenwoordiger voor het Buitenlands- en Veiligheidsbeleid zal vervullen.

De staatshoofden en regeringsleiders, die geacht worden het hierover eens te worden tijdens een diner, hebben alle troeven in handen om "de drie belangrijkste functies van de EU te verdelen", aldus de Roemeense krant Jornalul National. "Tussen de Europese hoofdsteden staat de telefoon roodgloeiend om tot een compromis te komen".

Het Spaanse dagblad El País constateert echter dat "de chaos dermate regeert in het benoemingsproces van de EU-president, dat men zich in Brussel afvraagt of de topontmoeting van donderdag wel resultaten zal opleveren". "Met dank aan EU-voorzitter Zweden", schrijft de Vlaamse krant De Standaard. De krant vindt dat Zweden "de kans kreeg om het eerste puzzelstuk te leggen" tijdens de ontmoeting in Berlijn op 9 november, maar dat het land "aarzelde en het momentum liet schieten". De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Carl Bildt emaakte zich er gisteren in Brussel met een cliché vanaf: "'We hebben nog drie dagen. Dat is bijna een eeuwigheid in de politiek' ". De selectieprocedure vreest dus uit te lopen op "een flipperkast", waarschuwt De Standaard.

"De EU moet niet meer als een Sovjet-Unie functioneren"

"Proberen te raden wie de voorzitter van de Europese Raad zal worden is niet anders dan pogingen in de jaren '70 te ontcijferen wie er wel of niet in ongenade gevallen was bij het Kremlin. Het is voor velen onder ons vreemd dat we twintig jaar na de Val van de Muur onze kennis van kremlinologie hier in Brussel van zolder moeten halen", meent de Britse krant The Daily Telegraph. Het Estische dagblad Postimees wijt dit aan het gebrek aan een Europese publieke opinie.

Tot nu toe hebben slechts drie politici zich openlijk kandidaat gesteld: de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker, de Letse Vaira Vike-Freiberga en de Estische president Toomas Hendrik Ilves. Polen heeft een verzoek gedaan tot officiële sollicitaties en hoorzittingen, een voorstel dat werd toegejuicht door Vaira Vike-Freiberga die de Europese Unie heeft opgeroepen niet meer "als een Sovjet-Unie te functioneren".

Het is geen toeval dat het "drie nieuwe lidstaten" zijn die "de correcte methode nog niet begrijpen", merkt De Volkskrant op. "*In diplomatieke kring wordt daar een beetje lacherig over geda**an*", schrijft de krant. "*Zij zijn nog niet door een halve eeuw Brusselse wateren gewassen en denken nog dat de Unie een unie is*".

Liever buiten de spotlights

De meeste sollicitanten "opereren liever buiten de spotlights" omdat het electoraat dat de politici benoemt voor de Europese topfuncties "slechts uit 27 personen bestaat", aldus de Franse krant Libération. "Hun besluit zal bovenal het resultaat zijn van een gevoelig evenwicht op het gebied van geografie, politiek en seksegelijkheid; persoonlijke kwaliteiten van de prijswinnaars komen slechts op de tweede plaats [...] *De onderhandelingen vinden dus plaats in de achterkamertjes en h**et Zweedse presidentschap maakt er geen* *geheim van dat ze uitzonderlijk complex zijn*".

Volgens de Oostenrijkse krant Die Presse is hier een simpele reden voor: "Niemand kan gezichtsverlies lijden". "Voor deze haantjes de voorste zou niets zo gênant zijn om als potentiële kandidaat te worden beschouwd en uiteindelijk te verliezen", meent deze krant, die de betreffende politici vergelijkt met de "Gorillas in the Mist"...

Helaas, schrijft Libération in een commentaar, lijken de regeringsleiders die samenkomen in Brussel bereid om "slappe figuren" te benoemen voor de twee functies, uit vrees dat ze teveel invloed zouden krijgen. "Daarmee wordt de geschiedenis teruggedraaid, *terwijl we in de wereld van van**daag juist steeds meer van elkaar afhankelijk worden*", schrijft het blad. "*De benoeming van een voorzitter voor Europa en een minister van Buitenlandse Zaken had een stap richting integratie moeten zijn*", maar het Europa dat gecreëerd schijnt te worden is erg intergouvernementeel en strookt paradoxaal genoeg niet met de logica zoals het Verdrag van Lissabon die voorstaat.