Het Tsjechische ministerie van Milieu bereidt een moratorium voor om de winning van schaliegas tegen te houden, zo lezen we op de website van het ministerie. Dit moratorium, dat 1,5 tot 2 jaar zal gelden, biedt volgens de Tsjechische autoriteiten de gelegenheid om leemten in de huidige wetgeving op milieubescherming, mijnbouw en geologische activiteiten op te vullen.

Vorige maand heeft de Tsjechische regering twee concessies voor de winning van schaliegas ingetrokken die aan het Australische Hutton waren verleend. De Tsjechische minister van Milieu, Tomáš Chalupa, vond namelijk dat de gemeenten niet over de informatie beschikten die voor onderzoek naar problemen rond de bescherming van drinkwaterbronnen, milieu en landschap noodzakelijk is.

Mogelijke milieuschade door fracking

In Roemenië heeft de nieuwe linkse regering van Victor Ponta zich eveneens uitgesproken voor stopzetting van de schaliegaswinning. In het nieuwe regeringsprogramma is onder meer bepaald dat "per direct een moratorium op de winning van schaliegas zal worden ingevoerd, in afwachting van de conclusies van Europees onderzoek naar de gevolgen van hydraulisch fractureren voor het milieu".

Deze aankondiging zou wel eens een rem kunnen zetten op de plannen van Chevron. Deze Amerikaanse energiegigant heeft in Roemenië vier concessies voor gaswinning en wilde nog dit jaar met de gasboringen beginnen.

Vorig jaar won Chevron ook een aanbesteding voor de winning van schaliegas in Bulgarije, maar dat project kwam in gevaar toen het Bulgaarse parlement, waarin de centrumrechtse regeringspartij GERB de meerderheid heeft, [afgelopen januari, red.] voor een resolutie stemde waarmee de winning van schaliegas en -olie door fractureren, het zogenaamde fracking, ‘permanent’ werd verboden. Deze door de Amerikaanse gasindustrie ontwikkelde methode is voor zover bekend de enige manier om olie en gas uit schaliegesteente te winnen.

Bij fracking wordt een mengsel van water en zand onder hoge druk in de schalierotsen geïnjecteerd, waardoor gas vrijkomt uit het poreuze rotsgesteente. Het gebruikte mengsel bevat echter voor 1 procent chemische bestanddelen, over het algemeen dezelfde als die in voedsel of cosmetica.

De grootste reserves schaliegas bevinden zich in Polen

Tegenstanders van fracking stellen dat die chemicaliën het water kunnen vervuilen, maar de olie- en gasindustrie ontkent dit ten stelligste. Frankrijk was vorig jaar het eerste land ter wereld dat toepassing van deze technologie verbood. Bulgarije volgde. Volgens het weekblad Der Spiegel roept fracking inmiddels ook twijfels op bij de Duitse ministers van Milieu, Norbert Röttgen, en Economische Zaken, Philipp Rösler.

Dergelijke signalen zijn verontrustend voor Polen, dat over schaliegasreserves beschikt van naar schatting 2.000 miljard kubieke meter [waarvan 346 à 768 miljard kubieke meter gewonnen kan worden, red.]. Die reserves behoren tot de grootste van Europa en zouden ons onafhankelijk kunnen maken van de gasleveranties van Gazprom [een Russische energiegigant, red.], terwijl we toch overgaan van steenkool op gas, zoals de EU zo graag wil.

Volgens Europarlementariër Lena Kolarska-Bobińska "zou door de recente besluiten van lidstaten de druk op de Europese Commissie, die momenteel een aantal rapporten schrijft over de winning van schaliegas, kunnen toenemen. De Commissie kan niet langer volhouden dat de oppositie zich slechts baseert op de ideologische argumenten van een paar geïsoleerde politieke partijen".

Gazprom wrijft in zijn handen

De discussie over de toekomst van schaliegas in de EU kan hierdoor negatief worden beïnvloed, erkent ook Boguslaw Sonik, Europarlementariër van de PO [Burgerplatform, de partij van premier Donald Tusk, red.] en schrijver van het ontwerpverslag van de milieucommissie van het Europees Parlement waarin wordt gezegd dat de EU geen aanvullende regelgeving nodig heeft voor de winning van schaliegas. Het Europees Parlement heeft nog niet ingestemd met dit standpunt.

In sommige EU-landen blijkt het verbod op schaliegas gunstig uit te pakken voor Gazprom. Bulgarije voerde het moratorium in vlak voor nieuwe onderhandelingen over South Stream, de gaspijpleiding uit Rusland.

Gazprom probeert ook Roemenië over te halen zich op deze pijpleiding aan te sluiten. Het Tsjechische moratorium blijft van kracht tot het land klaar is met de gaspijpleiding voor aansluiting op Nord Stream, de gaspijpleiding onder de Oostzee [die van Rusland naar Duitsland loopt, red.].