Je ziet en hoort ze nauwelijks meer, maar ze bestaan nog steeds: de kleine ideologische wietkwekers die stilletjes thuis hun hennepplantjes verzorgen en koesteren. Voor eigen gebruik, om hun vriendin van medicinale wiet te voorzien of om aan de coffeeshop te verkopen. Ze voelen zich steeds meer in het defensief gedrongen. Sinds 2004 wordt door politie en justitie ‘stevig gejaagd’ op wietkwekers. Nicole Maalsté, sociologe aan de Universiteit van Tilburg: "Het zijn vooral de kleine kwekers die worden gepakt. Het is makkelijker voor de politie om in een volkswijk een ophaaldag te organiseren; dat scoort ook goed in de media. Maar de grote jongens blijven meestal buiten schot. Als je die wilt pakken, moet je door-rechercheren, dat kost tijd en geld."

Volgens Maalsté heeft de georganiseerde misdaad eerder baat bij dan last van het hardere politieoptreden. "Het gevolg is dat steeds meer kleine telers uit de markt worden verdreven. Ze worden gepakt of vinden de risico’s te groot geworden. Dat gat wordt dankbaar opgevuld door de grote jongens. Coffeeshops worden vanzelf in handen gedreven van lieden met wie ze eigenlijk nooit in zee hadden willen gaan."

"Sommige wiet wordt verzwaard met glaspoeder of metalen"

De 36-jarige gemeenteambtenaar uit de Eindhovense volkswijk Woensel-West, die thuis op zolder wietplanten kweekt (en niet met zijn naam in de krant wil), voelt zich zeker geen crimineel: "Mijn vriendin en ik telen voor eigen gebruik. Dat spul in de coffeeshop is niet alleen duur, maar ook van steeds slechtere kwaliteit. Ze stoppen er chemische troep in of verzwaren het met glaspoeder of metalen".

Op zolder heeft hij naast de hometrainer twee manshoge kasten staan met elk vijf wietplanten. Felle verlichting erboven. De ambtenaar zegt zich aan de regels van het gedoogbeleid te houden: zijn vriendin en hij hebben ieder vijf hennepplanten [het is verboden wiet te kweken, maar vanaf zes planten wordt het bestraft]. Maar als je uit zaad kweekt, moet je zeker het dubbele aantal zaaien. Want alleen de vrouwtjes gaan bloeien; aan de mannetjes heb je niks. "Als je uit zaad kweekt, moet je met tien planten beginnen."

Anderhalf jaar geleden kreeg hij bezoek van twee agenten, die waren getipt door een buurtgenoot. Ja, er stonden te veel planten. "Ik heb het uitgelegd. Ze begrepen het wel", zegt de kleine kweker. Kees (40) uit Huizen had twee jaar geleden minder geluk met bij de politie: "Ik kon die agent niet aan zijn verstand brengen dat je voor vijf planten eerst veel meer planten nodig hebt. Elk plantje hebben ze omgeknakt."

"Kleine kwekers moeten worden gekoesterd"

Hij kweekt "kwaliteitswiet, puur biologisch". Wat hij overhoudt, brengt hij naar de coffeeshop. De ene keer een kilootje, de andere keer een paar ons. Hij ontvangt 2.700-3.400 euro per kilo, afhankelijk van de kwaliteit en de coffeeshop.

Maalsté is, net als veel burgemeesters, voorstander van ‘regulering van de achterdeur’: sta coffeeshops toe wiet te kopen bij kleine, gecontroleerde kwekers. En laat de politie vooral jacht maken op de zware criminelen, die op grote schaal voor de export produceren.

"De kleine kwekers, die aan de basis staan van het gedoogbeleid, moeten worden gekoesterd", zegt Maalsté. "Ze kweken goede wiet, vaak zonder toevoegingen. [coffeeshops mogen 5 gram cannabis per klant verkopen, maar hebben officieel niet het recht om cannabis in te kopen, zelfs niet bij kleine telers] Het is veel beter spul dan de bulk die door de grote jongens wordt geproduceerd en die je helaas steeds meer in de schappen ziet liggen".