Aan het eind van een rauwe en vaak niet erg verhelderende campagne, stemmen we morgen over het begrotingsverdrag. Niet over het regeringsbeleid.

Ook niet over de tarieven van water of de nieuwe 'huishoudbelasting'. Zelfs niet over bezuinigingen. We stemmen over de vraag of we de regering toestemming verlenen het begrotingsverdrag te ratificeren en daarmee onze grondwet te wijzigen. Vanuit Europese optiek is het een ongebruikelijk en belangrijk democratisch recht, dat terecht wordt gekoesterd.

Het brengt echter ook een democratische verantwoordelijkheid met zich mee, waarbij van de kiezers wordt verlangd zich bij de stemming uitsluitend te laten leiden door het vraagstuk in kwestie. Wellicht is dat te veel gevraagd…

Een vogel kan niet met één vleugel vliegen

Net als bij de zeven eerdere referenda over EEG/EG/EU-integratie die onder de Ierse bevolking zijn gehouden, geeft Irish Times opnieuw het advies om ja te stemmen. Niet zozeer vanuit een onverbeterlijke en onkritische liefde voor Europa, maar vanuit een pragmatische beoordeling van de wezenlijke belangen van Ierland.

Dat gold vroeger en dat geldt nu nog steeds. En vooral leeft bij ons het besef dat we bepaalde dingen beter samen met onze Europese partners kunnen doen en dat die samenwerking op sommige gebieden zelfs onontbeerlijk is.

Een duidelijk voorbeeld hiervan is de totstandbrenging van een monetaire unie en een eenheidsmunt. Die klus is nog niet geklaard – een vogel kan immers niet met één vleugel vliegen – en daarover gaat de stemming van morgen.

Het is belangrijk dat we in heel Europa een solide begrotingsfundament met gezond geld krijgen. Dan kunnen de eurolanden in een sfeer van solidariteit collectief leningen sluiten tegen een acceptabele rente. Dat is niet slechts een merkwaardig Duits idee, maar een economische realiteit.

En ja, het doet ook pijn

Voor niets gaat de zon op. Voor goedkoop geld moet door alle eurolanden een prijs worden betaald: begrotingsdiscipline, degelijke huishouding en wederzijdse-handhavingsmethoden. En ja, het doet ook pijn. Dat is de gedachte achter het verdrag waarvoor onze steun wordt gevraagd, en achter de voorwaarden die zijn verbonden aan financiering vanuit het Europese permanente noodfonds (ESM), waarop wij misschien opnieuw een beroep moeten doen.

En dit is niet, zoals degenen in het ‘nee’-kamp beweren, een 'verdrag voor bankiers' of een 'verdrag voor speculanten'. Integendeel, het gaat er juist om dat de lidstaten samen een front tegen de grillen van speculanten vormen door een munt te creëren die zo sterk en zo stabiel is dat de aanvallen van die speculanten daarop geen vat hebben.

In de prijs van geld, oftewel de rente, komen vooral het waargenomen risico en de gevoelde onzekerheid tot uitdrukking. Als we volgend jaar weer op de obligatiemarkten gaan lenen, zal dat ongetwijfeld – ongeacht of Ierland ja of nee stemt – een nieuwe periode van enorme onzekerheid betekenen met mogelijk torenhoge rentepercentages.

Waarom die noodvoorziening vrijwillig ontzeggen?

Daarbij vergeleken is de lagere rente die gepaard gaat met de reddingsoperaties binnen de eurozone, een veilige haven. Waarom in vredesnaam zouden we ons die noodvoorziening vrijwillig ontzeggen?

Maar al te vaak heeft het ‘ja’-kamp zich tijdens de campagne voor dit referendum defensief opgesteld en negatieve argumenten aangedragen, waarbij alleen de nadelige gevolgen van ‘nee’-stemmen voor het voetlicht werden gebracht.

Het positieve argument, namelijk dat het verdrag een essentiële, waardevolle bouwsteen in de constructie van onze eenheidsmunt is, moet echter ook worden gehoord.

Hoe dan ook, gaat u vooral stemmen! Het gaat om uw grondwet, uw munt, uw toekomst. Laat niet iemand anders voor u beslissen.