In Spanje heeft de regering op maandag 2 augustus aangekondigd dat de tarieven voor de aankoop van zonne-energie met maximaal 45% zullen dalen, waardoor zo’n 600 operators in het hele land in de problemen kunnen komen. Ook de windenergiesector is getroffen, maar de zwaarste slag is op 22 juli toegebracht door José Bianco, minister van Openbare Voorzieningen, die een bevriezing aankondigde voor één tot vier jaar van bijna 200 infrastructuurprojecten waarvan 112 voor (snel)wegen en 87 spoorwegprojecten.

Dit plan, dat heel terughoudend “aanpassingsplan” is genoemd, betreft het uitstellen in 2010 en 2011 van 17% van de programma's, maar 40% van het budget, te weten 6,4 miljard euro. Naast deze bevriezingen is besloten tot het volledig intrekken van 32 openbare aanbestedingen die zelfs al waren toegewezen. Twaalf hiervan zullen echter worden gewijzigd in privaatpublieke partnerships, maar er is nog niet vastgesteld welke. Alleen de havens en vliegvelden zullen gespaard blijven, evenals enkele hogesnelheidslijnen (HSL).

Bouw ziekenhuizen en gevangenissen uitgesteld

Met deze abrupte herstructurering van de sector zijn 115.000 directe arbeidsplaatsen gemoeid en 1,1 miljoen indirecte arbeidsplaatsen. En de financiële oplossingen kunnen niet van de lokale overheid komen, waarvan de middelen fors zijn teruggelopen vanwege de vastgoedcrisis. De overdrachtsbelasting die in 2006 wel 16,7 miljard euro bedroeg, levert in 2010 nog maar 1,8 miljard euro op! En de kraan van de Europese structuurfondsen blijft voortaan ook dicht. De enige mogelijkheid om de Spaanse snelwegen te financieren, een heffing op vrachtverkeer, wordt overwogen, net als het invoeren van tolwegen, maar vooral een besparing van 22% op de gemiddelde aanlegkosten.

Groot-Brittannië is het andere grote Europese land dat te maken heeft met een nooit eerder vertoonde bezuinigingsslag. Danny Alexander, staatssecretaris van Financiën, kondigde op 12 juli de annulering aan van 12 overheidsprojecten voor een totaalbedrag van 2 miljard pond (2,4 miljard euro) en de opschorting van 12 andere, voor 8,5 miljard pond.

De lijst is zeer uiteenlopend en betreft onder meer het nieuwe ziekenhuis van Wynyard in het noordoosten van Engeland, een toeristisch informatiecentrum bij het cultuurhistorische monument Stonehenge en een rechtbank in Birmingham. Het project voor de bouw van vijf nieuwe gevangenissen, toch een prioriteit van de conservatieven, is teruggebracht tot twee gebouwen. Dat is slecht nieuws voor de bouwbedrijven die betrokken zijn bij deze programma's.

Uitbreiding van Londense vliegvelden gaat niet door

Daarentegen zijn de projecten voor infrastructuur relatief gespaard gebleven, hoewel de uitbreiding van de Londense vliegvelden Heathrow, Gatwick en Stansted tot grote tevredenheid van de milieubeschermers niet doorgaat. Het programma voor de bouw van scholen is met het inleveren van 1,2 miljard euro in 2010 wel zwaar getroffen. Op dit moment zijn er 58 projecten verspreid over 715 instellingen afgeblazen en er wordt een audit gehouden om te beslissen over het doorgaan van een aantal andere.

De grote bouwbedrijven hadden wel verwacht dat er zou worden bezuinigd maar niet op deze schaal: "Het is rampzalig! Verscheidene bouwbedrijven hebben miljoenen besteed om deze contracten binnen te halen. Alle grote namen in de bouwwereld zullen worden getroffen", geeft een leidinggevende van een van de bedrijven aan.

In Frankrijk zullen de grote projecten en met name de grote TGV-lijnen doorgang kunnen vinden. Ondanks dat er geen officiële bevriezingen zijn aangekondigd, verkeren sommige andere projecten toch in ernstige moeilijkheden.