Met een economische groei van 1,7% in 2009 is Polen nog steeds het Oost-Europese land dat het minst is getroffen door de crisis. Zelfs het tragische overlijden van een groot deel van de elite die voor dit succes heeft gezorgd (bij de vloegramp in Smolensk), heeft de stijgende lijn in Polen niet weten om te buigen. Als gevolg hiervan steken duizenden Oost-Duitsers nu de Oder over op zoek naar werk.

Officieel werken er meer dan 2.500 Duitsers in callcenters, in de bouw en in andere sectoren rondom de [Poolse] stad Szczecin, maar er doen officieuze cijfers de ronde die beduidend hoger liggen. Een gekwalificeerde Duitse arbeider kan in Polen ca. 1.000 euro per maand verdienen. Dat is niet veel maar altijd beter dan niets. In het Duitse district Uecker Randow op een steenworp afstand daarvandaan bedraagt de werkloosheidsgraad maar liefst 20%.

Dit nieuwe verschijnsel is een extra bewijs voor het feit dat er een tegengestelde stroom op gang is gekomen. In de jaren 1950-1960 trokken Turken en Grieken naar Duitsland, nu zet de economische crisis juist de Duitsers aan om naar Polen of... Turkije te emigreren.

Duitsers van Turkse afkomst gaan weer “naar huis”

Jonge Duitsers van Turkse oorsprong verlaten nu vaak het land waar ze zijn geboren om terug te keren naar het vaderland van hun ouders. Volgens een onderzoek van het Instituut Futureorg uit Dortmund wil 38% van de gediplomeerde Turkse jongeren terug naar Turkije. De helft van hen geeft te kennen “zich niet thuis te voelen in Duitsland", waarvan ze vinden dat ze er als buitenlanders worden behandeld. In 2008 zijn ca. 5.000 van hen geëmigreerd.

Behalve het gevoel niet te kunnen integreren bestaat er een tweede reden voor vertrek, namelijk discriminatie op de arbeidsmarkt. Volgens een onderzoek van de Universiteit van Konstanz hebben mensen met een Turkse naam 14% minder kans te worden uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek. Turkije daarentegen, dat al een aantal jaar een onafgebroken economische groei doormaakt, biedt een aantrekkelijk banenaanbod en wil maar al te graag hooggekwalificeerde arbeidskrachten binnenhalen die bovendien verscheidene talen spreken.

Tweetalige mensen met diploma’s op het gebied van management of engineering, doordrenkt met het Duitse arbeidsethos beschikken voor Turkse werkgevers over het favoriete profiel. “Duitsland verliest zo niet alleen hooggekwalificeerde arbeidskrachten waarvan het land zelf de scholing heeft bekostigd, maar ook de mensen die doorslaggevend zouden kunnen zijn voor een geslaagde integratie van de etnische minderheid", betreurt Astrid Ziebarth in een analyse voor het German Marshall Fund.

Griekse jongeren vertrekken voor de tweede keer

Hoogstwaarschijnlijk zal er in de landen die het zwaarst zijn getroffen door de crisis ook een uittocht van gekwalificeerde jongeren plaatsvinden. Talloze Griekse jongeren die na afloop van hun studie in het buitenland naar hun land waren teruggekeerd zijn hun baan kwijtgeraakt en overwegen opnieuw te vertrekken.

Tijdens de periode van sterke economische groei in Ierland prees de ‘Celtic Tiger’ zich gelukkig om het feit dat nieuwe bedrijven de autochtonen in het land hielden en ook de geëmigreerde Ieren weer aantrokken die bereid waren in de bouw en de financiële dienstverlening te werken. Maar op dit moment staan de slachtoffers van personeelsinkrimpingen in de rij voor emigratie.

Portugezen gaan naar Angola, hun voormalige kolonie

Met in hun eigen land een werkloosheid van ongeveer 10% zoeken tienduizenden Portugezen nu hun heil in... Angola, een voormalige Portugese kolonie in Zuidelijk Afrika. Dankzij de hoge olie-inkomsten heeft de Angolese economie de laatste vijf jaar een groei vertoond van 16% per jaar, tegen 1,1% voor de Portugese economie.

De Angolese “boom” biedt meer werkgelegenheid vanwege de grote schaarste aan gekwalificeerde werknemers in de sectoren engineering, telecommunicatie, detailhandel en in de banksector.

Bijna 25.000 Portugezen zijn de afgelopen drie jaar naar Angola verhuisd. Onder hen bevinden zich directeuren van kleine bedrijven, leidinggevenden en gekwalificeerde arbeiders (metselaars, elektriciens, bouwopzichters, enz.). Ook al zijn beide landen getekend door de trauma’s van de koloniale tijd en de onafhankelijkheidsstrijd, toch wordt de integratie van de Portugezen vereenvoudigd door de gemeenschappelijke taal en de sterke banden op historisch en cultureel gebied.