Op 4 december 2008 wordt in de Rotterdamse haven een partij bloeddrukverlagende medicijnen in beslag genomen. De partij Losartan, afkomstig uit India, is bestemd voor Brazilië en is in beide landen vrij van patent. Toch neemt de douane de medicijnen in beslag op verdenking van octrooischending. [...] De 300 duizend Brazilianen, waarvoor de medicijnen bestemd waren, blijven verstoken van medische zorg.

Volgens ontwikkelingsorganisaties als Oxfam Novib en Artsen zonder Grenzen werden vorig jaar in Nederland zeventien partijen medicijnen, afkomstig van buiten de EU en bestemd voor ontwikkelingslanden, in beslag genomen. […] Volgens deze hulporganisatie wordt de doorvoer van generieke geneesmiddelen naar ontwikkelingslanden stelselmatig en opzettelijk belemmerd. "Het verwarren van generiek en namaak lijkt een algemene strategie om de handel in generieke geneesmiddelen te dwarsbomen. De enige winnaar is de farmaceutische industrie die het patent bezit. Verliezers zijn de patiënten in ontwikkelingslanden", zegt Esmé Berkhout, beleidsadviseur gezondheidszorg van Oxfam Novib[...]. Volgens de hulporganisaties worden steeds nieuwe drempels opgeworpen voor de producenten van generieke geneesmiddelen ondanks internationale afspraken om de toegang tot medicijnen voor ontwikkelingslanden te bevorderen. In 2001 tekende de internationale gemeenschap [...] de Doha-verklaring, die voor arme landen een uitzondering heeft gemaakt op het gebied van intellectueel eigendom, zodat zij goedkope generieke versies van gepatenteerde medicijnen kunnen importeren. Het aanscherpen van de Europese richtlijnen om het intellectueel eigendom – in dit geval octrooirecht – te beschermen, lijkt hiermee nu te botsen.

De Europese Commissie heeft op vragen van de internationale hulporganisaties laten weten de Doha-overeenkomst te respecteren, maar genoodzaakt te zijn tot strenge controles vanwege de grote toestroom van nepmedicijnen uit landen als India en China. […] De hulporganisaties sluiten niet uit dat de farmaceutische industrie rechtstreeks invloed uitoefent. Bij de inbeslagname van de partij Losartan uit India zou de douane door Merck, het Amerikaanse bedrijf dat in Europa nog patent heeft op het geneesmiddel, zelf zijn ingeseind.[…] In een verklaring aan Artsen zonder Grenzen erkent Merck dat het in dit specifieke geval in de Rotterdamse haven "meer rekening had moeten houden met het feit dat de medicijnen bestemd waren voor een land waar Merck geen patentrecht meer heeft".