De ‘English Defence League’ (EDL) is van plan om in oktober een demonstratieve mars te houden in Amsterdam. Dit 'straatleger', dat voornamelijk uit voetbalvandalen bestaat, is tegen moslims en haalde afgelopen jaar regelmatig de voorpagina's van Britse kranten vanwege de vaak gewelddadige protestmarsen. De EDL is van plan te demonstreren om daarmee Geert Wilders met zijn provocerende uitspraken tegen immigranten te steunen. Daartoe werden onlangs de ‘French Defence League’ en de ‘Dutch Defence League’ gelanceerd, beiden opgericht naar het voorbeeld van de Britse groepering, om samen met de EDL en andere antimoslimactivisten uit heel Europa te gaan demonstreren.

Na de oprichting van de EDL in 2009 zijn er het afgelopen jaar een tiental vaak tumultueus verlopen marsen en demonstraties geweest in steden in heel Groot-Brittannië. Protestmarsen, die eind vorig jaar niet meer dan een paar honderd militanten op de been brachten, trekken nu duizenden mensen aan. Een bijeenkomst op 28 augustus in het Britse Bradford, waar de op een na grootste gemeenschap van Zuid-Aziaten in Groot-Brittannië leeft, liep uit de hand toen leden slaags raakten met de politie en antiracistische activisten bekogelden met stenen, flessen en rookbommen. Volgens berichten in de media werden er dertien arrestaties verricht.

Antiracistische waakhonden noemen de EDL een van de meest verontrustende ontwikkelingen in de extreem rechtse scene in Groot-Brittannië sinds de jaren 70 en de dagen van het National Front, een politieke partij die openlijk sympathiseerde met blanke racisten en neonazi's. De groep lijkt nu met enig succes een nieuwe vorm van nativisme (begunstiging van ingezetenen ten opzichte van immigranten) naar het Europese vasteland te exporteren, een combinatie van tegen moslims gerichte kritiek, agressieve straatmarsen en pogingen om bendes van voetbalvandalen voor zich te winnen door marsen te organiseren rond dezelfde tijd als voetbalwedstrijden.

Nieuw soort groepering bij extreem rechts

De EDL, die oorspronkelijk is voortgekomen uit de subculturen rond voetbal (jonge voetbalvandalen in te dure kleding), onderscheidt zich van de traditionele extreem rechtse groeperingen, omdat de leden beweren dat ze niet anti moslim zijn, maar tegen het 'jihadisme', de radicale vormen van de islam, en omdat ze qua taalgebruik meer weg hebben van neoconservatieve randgroeperingen die anti moslim zijn dan dat ze de herinneringen aan het nazisme van andere extreem rechtse bewegingen koesteren.

“Leden van de English Defence League beseffen dat deze dreiging ten koste van alles dient te worden gestopt. Onze christelijke, joodse, Sikh- en hindoevrienden kunnen allemaal wel iets vertellen over het imperialisme van de islam", zo valt te lezen op de pagina 'Exposing the myths' van deze groepering. Een van de leiders van de beweging is Guramit Singh, een Sikh die geboren werd in Groot-Brittannië. De groepering beweert dat EDL, net als Geert Wilders, sterk pro Israël is en zelfs divisies heeft van joden, homo- en biseksuelen en transgenderisten, terwijl het verbod op de bouw van moskeeën wordt gesteund en er naar manieren wordt gezocht om de boerka bij wet te verbieden. Tijdens een demonstratie afgelopen maart in het Britse Bolton hield een man een roze driehoek omhoog naast posters en spandoeken die tegen de islam waren gericht. Ten tijde van het schrijven van dit artikel bestond de divisie van homo- en biseksuelen en transgenderisten uit 107 leden.

Normaal gesproken zou het een gruwel zijn voor de traditionele, antisemitische extreemrechtse groepen, maar deze groepering heeft ervoor gekozen om tijdens demonstraties te zwaaien met de Israëlische vlag. De joodse divisie had, volgens de Jewish Chronicle, honderden leden op zijn Facebookpagina, totdat die onlangs werd verwijderd.

Europese banden

Net als bij andere bewegingen in Europa, die door organisaties die extreem rechts in de gaten houden worden beschreven als 'extreem rechts lite', onder wie Geert Wilders, de Deense Volkspartij en wijlen Pim Fortuyn, proberen sommige leden van de EDL zich te distantiëren van wat ze op hun eigen website de ‘neanderthalers die Adolf vereren’ noemen. Desondanks beweren dezelfde organisaties dat hoewel de EDL niet direct een ‘fascistische’ of neonazibeweging is, er toch banden blijven bestaan met traditioneel extreem rechts.

Intussen zijn er bij alle demonstraties afgelopen jaar op twee na tientallen arrestaties verricht. Bij de marsen van deze groepering worden regelmatig slogans tegen moslims geroepen en ze monden regelmatig uit in gewelddadigheden. In juli van dit jaar werden tijdens een bijeenkomst in Dudley nog een Hindoetempel, een aantal winkels, restaurants, auto’s en huizen aangevallen. Cijfers over de omvang van de organisatie en haar aanhangers zijn lastig boven tafel te krijgen en er zijn ook geen cijfers bekend voor de nieuwe vestigingen op het Europese vasteland. De groepering beweert ‘duizenden’ sympathisanten te hebben. De politie gaat er inmiddels van uit dat bij een van de grotere marsen, in mei van dit jaar in het Britse Newcastle upon Tyne, ongeveer 1500 tot 2000 EDL-demonstranten meeliepen.

De demonstratie in Amsterdam staat gepland voor 30 oktober, zo valt te lezen op de website van EDL. Eind volgende maand moet Geert Wilders voor de rechtbank verschijnen op beschuldiging van het aanzetten tot racisme. De zaak start op 5 oktober en naar verwachting wordt op 2 november vonnis gewezen. Leden van de onlangs opgerichte Dutch Defence League en de French Defence League, beiden naar het voorbeeld van de EDL, zullen hem daarbij begeleiden. De French Defence League, die overigens zowel een Engelse als een Franse naam (‘Ligue Française de Défense’) hanteert, werd in mei opgericht en opereert tegenwoordig onder de naam ‘Ligue 732’, vernoemd naar een groep supporters van de Parijse voetbalclub Saint Germain die, volgens hun groep, 'proberen alle jonge Franse voetbalvandalen in te dure kleding, de ultra’s en de gewone Franse fans te verenigen in de strijd tegen de radicale islam’. Het cijfer 732 verwijst naar het jaar waarin de Franse koning Karel Martel, de grootvader van Karel de Grote, de slag bij Tours won en daarmee een halt toeriep aan de oprukkende islam in West-Europa.*

De heer Simmons liet EUObserver weten dat activisten van de 'anti-jihad’ beweging in Duitsland, België, Zwitserland en 'andere Europese landen' ook naar Amsterdam komen voor de lancering van wat wel wordt genoemd de 'European Defence League' of het iets vriendelijker klinkende 'European Frienshop Initiative'. “U weet dat de grote man, Geert Wilders, terechtstaat op beschuldiging van haat zaaien en racisme”, vervolgde hij. “Wij vinden dat de vrijheid van meningsuiting daarmee wordt uitgehold en dat er over het algemeen behoorlijk wordt gesust als het gaat over radicale moslims en de islam. Geert heeft de moed om daar tegenin te gaan en we willen hem daarin steunen", zei Steve Simmons.

Hij relativeerde de woeste reputatie van de groepering: “We willen er een soort feest van maken in plaats van een protest, met eten, drinken en amusement." Hij beweerde dat Britse, Nederlandse en Duitse militairen, die zich hadden aangesloten bij de 'Armed Forces Unite' (voorgekomen uit de 'Armed Forces Defence League', een groep op Facebook voor soldaten en matrozen die EDL steunen), hadden aangeboden om de Nederlandse politie in hun vrije tijd te helpen bij het begeleiden van dit evenement.