Als het donker is, stappen ze in auto’s en bestelwagens die ze huren van de plaatselijke bevolking. Daarvoor wordt tussen de 600 en de 1000 euro betaald en soms zelfs nog meer. Het blijft een gok, maar tot nu toe pakt de reis goed uit, omdat velen erin slagen Slovenië te doorkruisen en vandaar door te reizen naar Italië en de rest van Europa.

In een café bij het Ban Jelacicplein in Zagreb, neemt P.W.S., een Nigeriaan die in Zagreb woont, een slok koffie terwijl hij een oude mobiele telefoon uit zijn zak haalt. “Kijk, in deze sms’jes staat dat je in het noorden een beter leven hebt.”

Illegale immigratie Balkanroute toegenomen

Met de toetreding van Kroatië tot de Europese Unie (EU) blijkt zonneklaar uit de jongste cijfers van de Europese Commissie dat de illegale immigratie via de Balkanroute weer sterk is toegenomen. Het aantal illegalen dat hier tussen 2011 en 2012 werd opgepakt, is gestegen van 26.223 naar 34.825 (+33%). In de meeste gevallen werd gebruikgemaakt van de grens tussen Kroatië en Slovenië (+95%) en tussen Servië en Kroatië (+118%). Dit blijkt ook uit het aantal illegalen in Kroatië, dat van 3.461 in 2011 steeg naar 6.541 in 2012 (een stijging van 89%).

“Het aantal detenties in Kroatië wegens illegaal het land binnenkomen via de grens met Servië was in het vierde kwartaal van 2012 het hoogst van alle Schengenlanden en EU-lidstaten, zelfs hoger dan in Griekenland”, staat te lezen in de Western Balkans Risk Analysis 2013 van Frontex, het agentschap dat de buitengrenzen van het grondgebied van de Gemeenschap controleert.

Veelzeggend in dit verband is het verhaal van Blaz Topalovic, politiechef in Vukovar, vlakbij de Servische grens, die op 2 augustus werd gearresteerd wegens mensensmokkel.

Het probleem is dat ondanks verbeterde wetgeving waarmee ontegenzeglijk vooruitgang is geboekt, de opvang van immigranten in de betreffende landen bedroevend is

Het probleem is dat ondanks verbeterde wetgeving waarmee ontegenzeglijk vooruitgang is geboekt, de opvang van immigranten in de betreffende landen bedroevend is. Kroatië heeft bijvoorbeeld geen centra voor illegale minderjarigen en slechts een paar voor volwassenen, die al overvol zitten.

In het opvangcentrum in Kutinan, bestemd voor asielzoekers en mensen die humanitaire bescherming vragen, is de situatie niet anders. Kroatië verleent die status maar zelden. Van de 3.228 aanvragen die het land tussen 2004 en 2012 kreeg, werd volgens cijfers van het ACNUR in slechts 50 gevallen de vluchtelingenstatus erkend en kregen 80 mensen humanitaire hulp.

“Kroatië gezien als doorgangsland”

P.W.S., de Nigeriaan, vertelt lachend dat hij een van de weinigen is die geluk heeft gehad. Anderhalf jaar geleden kwam hij het land illegaal binnen en een maand geleden werd hem politiek asiel verleend en kreeg hij een Kroatisch paspoort. “Ik blijf hier, maar ik behoor tot de minderheid”, benadrukt deze immigrant, die als tolk door een ngo is aangeworven. “Kroatië wordt door immigranten als doorgangsland gezien”, bevestigt de in minderheden gespecialiseerde journaliste Barbara Matejic.

Wat het probleem nog lastiger maakt, is dat dit ook vaak de routes zijn die door smokkelaars in deze regio worden gebruikt. De EU vreest nu dat dit verder zal toenemen.

“De invoer van illegale wapens van de Balkan naar Europa zou door de toetreding van Kroatië en het illegaal oversteken van de EU-grenzen in de bergen tussen Kroatië en Bosnië-Hercegovina kunnen stijgen”, aldus Frontex.

Lees hier de andere artikelen uit de reeks over Europese immigratie:

Malta kan vluchtelingenstroom niet aan

Het falen van het Zweedse integratiebeleid

Stop het Britse anti-buitenlanderbeleid

Oostenrijk legt vluchtelingen het zwijgen op