“De EU wil onze toiletten reguleren!” De Britse kranten schreeuwden moord en brand toen het eerste nieuws naar buiten kwam over de plannen van de Europese Commissie om de inhoud van Europese stortbakken te gaan reguleren. En hoewel het nieuws onjuist bleek, aangezien Brussel niet de intentie heeft om ‘het doortrekken door te trekken’ maar alleen ecologische criteria heeft opgesteld voor het doortrekken van toiletten en urinoirs, bleef de ophef aanhouden.

“De door de Commissie aan zichzelf toegekende bevoegdheid tot ingrijpen lijkt geen grenzen te kennen”, zei Martin Callanan, leider van het Conservatieve blok in het Europees Parlement en woordvoerder van de Britse conservatieven over EU-milieumaatregelen. “Het zet Barroso voor schut, die vorige week nog ons voorstel steunde om minder onnodige bureaucratische formaliteiten te gebruiken! Hij zou eerst eens grip moeten krijgen op zijn eigen regelzucht.”

De conclusie dat de optimale hoeveelheid water voor het doorspoelen van toiletten vijf liter voor toiletten moet zijn en een liter voor urinoirs, is voorafgegaan door een twee jaar durend onderzoek dat maar liefst € 89.000 kostte. Hierbij werden zelfs details onderzocht als de populariteit van urinoirs in de EU.

Het doorspoelonderzoek leverde een schat aan kennis op voor cultureel antropologen. Zo is nu bekend dat Duitsland, in inwoneraantal het grootste EU-land, pas op de derde plaats komt waar het waterverbruik betreft, na Groot-Brittannië en Italië. En Polen, dat maar iets minder inwoners heeft dan Spanje, gebruikt drie keer minder water, bleek uit het onderzoek.

Besparing van € 390 miljoen voor huishoudens

Het in opdracht van Brussel opgestelde rapport zou gemakkelijk belachelijk kunnen worden gemaakt als weer een nieuw voorbeeld van Brusselseregelzucht en een omslachtige benadering van de realiteit. De woordvoerder van EU-commissaris voor milieu Janez Potočnik wist echter overhaaste conclusies te voorkomen door te stellen dat “indien 10% van alle toiletten in de EU een ecolabel zouden hebben, de huishoudens in de EU bijna 390 miljoen euro kunnen besparen.”

De EU introduceerde de Ecolabel-standaard in het begin van de jaren negentig om consumenten te helpen groenere producten te kiezen

De EU introduceerde de Ecolabel-standaard in het begin van de jaren negentig om consumenten te helpen groenere producten te kiezen, te beginnen met energiezuinige huishoudelijke apparatuur, en werd regelmatig geprezen voor het initiatief. Maar de stap naar stortbakken met ecolabel werd door eurosceptici met hevige verontwaardiging ontvangen.

Er bestaat natuurlijk geen twijfel over dat de regelgevende ambities van de Commissie vaak te ver gingen. Standaarden voor fruit en groente, inclusief de kromminsgcriteria voor komkommers en bananen, zijn daarom in 2009 geschrapt. In mei van dit jaar liet de Commissie een voorstel vallen waarbij het restaurants verboden zou worden om olijfolie in hervulbare flesjes te serveren.

Hoewel het idee dat olijfolie alleen in fabrieksverpakkingen geserveerd zou mogen worden om ongeschikte producten te vermijden, in eerste instantie werd voorgesteld door de grootste olijfolieproducerende EU-landen (en door Polen in een eerste stemronde gesteund werd), kreeg de Commissaris voor Landbouw, Dacian Cioloş, de wind van voren.

Bureaucratie verminderen

“Niet alles heeft een oplossing op Europees niveau nodig. Europa moet zich richten op de zaken waarbij zij een toegevoegde waarde heeft. Als dat niet het geval is, zou Europa zich er niet mee moeten bemoeien. De EU moet groot zijn in grote dingen en kleiner over kleinere dingen, iets wat we in het verleden soms uit het oog verloren”, gaf Commissievoorzitter José Manuel Barroso in zijn ‘State of the Union’-rede afgelopen september toe. De Britse conservatieven waren er als de kippen bij om hem daaraan te herinneren toen het ‘doorspoelrapport’ werd gepubliceerd.

Afgelopen maand startte Brussel met een programma voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (REFIT) om bureaucratie te verminderen door weinig gebruikte regels te schrappen en andere te vereenvoudigen. Deze ‘afgeslankte regelgeving’ is nu een van de prioriteiten geworden voor de Britse premier David Cameron, die beloofde in 2017 een referendum over het Britse EU-lidmaatschap te houden.

Cameron, die ervan overtuigd is dat het Verenigd Koninkrijk EU-lid moet blijven, probeert nu argumenten te vinden om het Britse publiek ervan te overtuigen dat de EU inderdaad veranderd is

Cameron, die ervan overtuigd is dat het Verenigd Koninkrijk EU-lid moet blijven, probeert nu argumenten te vinden om het Britse publiek ervan te overtuigen dat de EU inderdaad veranderd is. Een eerder idee was de voorwaarden van het Britse lidmaatschap wat losser te maken tijdens eens herziening van de EU-verdragen, die Berlijn zo nu en dan voorstaat, maar het is onwaarschijnlijk dat dit op korte termijn gebeurt. Daardoor blijft alleen de afgeslankte regelgeving over als kortetermijndoel.

‘Anti-regelzucht-coalitie’

Tijdens de EU-top in oktober in Brussel, woonde de Poolse premier Donald Tusk een vergadering in klein comité bij die Cameron organiseerde als onderdeel van een campagne om een ‘anti-regelzucht-coalitie’ tot stand te brengen. Het heeft heel wat om handen omdat de bedoelde afslanking geenszins beperkt blijft tot de kromming van komkommers.

Onder de 30 aanbevelingen uit een rapport dat door een zakelijke werkgroep van de Britse regering werd opgesteld, en dat door het Britse kabinet werd onderschreven, valt ook het afzien van nieuwe wetgeving over de exploitatie van schaliegas. En ook Warschau maakt zich zorgen dat dergelijke nieuwe wetgeving de winstgevendheid van schaliegaswinning ernstig zou benadelen, en investeerders zou ontmoedigen om de grote hoeveelheden die Polen van deze waardevolle energiebron bezit, te gaan exploiteren.

Zal Brussel luisteren? De Commissie is nu nog ernstig verdeeld over de kwestie, maar het besluit over de schaliegasregels moet al in december worden genomen.