En alweer werd een Wit-Russische presidentsverkiezing een probleem voor het Westen. Politie die rivalen molesteert en een anti-regeringsdemonstratie hardhandig uit elkaar slaat, oppositieleiders die gearresteerd worden: het nodigt niet uit tot toenadering met Loekasjenko's Wit-Rusland. Het lijkt eerder op een terugkeer naar de grimmige tijden waarin Alexandr Loekasjenko ‘de laatste dictator van Europa’ werd genoemd.

De resultaten van de stemming van zondag (Loekasjenko kreeg 79,67% van de stemmen) worden in Minsk in twijfel getrokken. Bronnen bij de oppositie schatten Loekasjenko's score op slechts de helft van wat de exit polls van de regering beweren. Dus hoe zou onze reactie op de officiële resultaten moeten zijn? Zouden we het Wit-Russische regime opnieuw sancties moeten opleggen, hun ambtenaren moeten verbieden het Westen te bezoeken, ervoor zorgen dat Loekasjenko niet langer in de Alpen kan gaan skiën of op visite bij Berlusconi kan gaan? Het is gemakkelijker te zeggen hoe onze reactie op het in elkaar slaan van oppositiekandidaat Vladimir Neklyayev zou moeten zijn: scherp veroordelend en verontwaardigd.

We mogen echter geen overhaaste beslissingen nemen. Ik suggereer niet dat we zouden moeten doen alsof onze neus bloedt. Daarvoor is er teveel gebeurd, en dat moet hardop gezegd worden. Er moeten verklaringen worden gevraagd over het tellen van de stemmen en de politieaanvallen op oppositieleiders.

Wit-Rusland is voor niemand een eenvoudige partner

Het Westen mag echter niet besluiteloos heen en weer schommelen tussen sancties en beloftes, het regime de ene dag dreigen met een stok en de andere dag een wortel voorhouden. Zou het aanbod van een bos wortels voor de verkiezingen ze er werkelijk toe hebben aangezet de democratische waarden te respecteren? Zou je bijvoorbeeld werkelijk kunnen verwachten dat de mentaliteit van de ambtenaren bij de stembureaus van de ene op de andere dag verandert?

Wit-Rusland is niet het enige land ten oosten van de EU waar verkiezingsresultaten, om het maar eens voorzichtig uit te drukken, vragen oproepen. En het Westen ziet niets verkeerds in het voeren van gesprekken en het doen van zaken met de andere leiders uit de regio. Er is een land ten oosten van de EU dat Rusland heet en waar de politie een 82-jarige vrouw kan aanvallen zonder dat de relatie met het Westen eronder lijdt.

Loekasjenko heeft heel wat op zijn kerfstok en op een dag zal zijn eigen volk hem daarvoor wel ter verantwoording roepen. Maar onder zijn regering heeft Wit-Rusland zijn soevereiniteit versterkt. Dit land is geen gemakkelijke partner voor wie dan ook. En dat zal ook niet veranderen.

Het Westen zou serieus moeten overwegen Loekasjenko de rug toe te keren. Maar het zou dat niet mogen doen naar het Wit-Russische volk toe. Wit-Rusland is nog niet onherroepelijk verloren voor de Westerse wereld.