Wij Moldaviërs worden geplaagd door onze eigen obsessies (het einde van de minibusjes, de schisma's bij de communisten van ex-president Vladimir Voronin, enzovoort), maar ook door de oorlog die door Rusland in Oekraïne is ontketend. Dat ligt voor de hand, want je kunt niet negeren wat zich op je eigen erf afspeelt en ook niet pretenderen dat je niet hoort wat er bij de buren gaande is.

Ondertussen heeft Europa een nieuw Europees Parlement gekozen en is er een hevige strijd gevoerd om de topbanen binnen de Europese Commissie. Wij hopen tijdens het nieuwe mandaat in Brussel over een maximaal aantal vrienden en pleitbezorgers te beschikken, zoals dat ook het geval was in het vorige Parlement, waardoor de ondertekening van het Associatieverdrag mogelijk was.

Maar tijdens zijn eerste toespraak als voorzitter van de Europese Commissie liet Jean-Claude Juncker een zin vallen die voor de Moldaviërs niet zo leuk was om te horen. Hij zei: "De komende vijf jaar vindt er geen verdere uitbreiding plaats […]. De EU moet voorzien in een pauze in haar uitbreidingsproces om te kunnen consolideren wat er met 28 lidstaten is bereikt”.

Junckers voorspellingen zijn tijdelijk en conjunctureel van aard

Ik wil geen oordeel uitspreken over de wijsheid van zijn formulering, noch over de vraag of hij ook maar een moment heeft stilgestaan bij het feit dat hij met zijn woorden een einde heeft gemaakt aan de hoop van miljoenen mensen in Oost-Europa die leven onder de directe dreiging van Rusland. En die dreiging uit zich niet alleen in militaire agressie, zoals in Oekraïne, maar ook in economische embargo's, in een virulent fascistoïde propagandaoffensief, in geheime sabotageacties, in de uitlokking van plaatselijk separatisme, enzovoort – de lijst is lang en schijnbaar onuitputtelijk.

De verklaring van de nieuwe Commissievoorzitter kan de hervormingspogingen van de Moldavische regering ondermijnen omdat zij, uit naam van de Europese gedachte, haar geloofwaardigheid op het spel heeft gezet. Bovendien kan Junckers uitspraak de pro-Russische krachten in ons land nieuwe moed inblazen.

Tegelijkertijd wil ik de uitspraken van Juncker niet dramatiseren. Het is duidelijk dat hij ze deed op een ceremonieel, protocollair moment, als een gebaar van verzoening naar de eurosceptische populisten die diverse zetels in Brussel in de wacht hebben gesleept. De EU-toetreding van Moldavië hangt, hoe vreemd dat ook mag lijken, voor een groot deel van onszelf af. Want alleen wij kunnen tijdens de parlementsverkiezingen van november 2014 de regering versterken met krachten die een nieuwe pro-Europese coalitie kunnen bewerkstelligen. Dat moet ons antwoord zijn aan de interne en externe eurosceptici.

Wij zijn beschermd door Oekraïne, waar echt bloed is gevloeid voor de Europese gedachte. Wij zullen worden bijgestaan door de groep Midden-Europese lidstaten, met zijn harde kern bestaande uit Polen, de Baltische landen en Roemenië, die krachtig de zaak van Moldavië heeft bepleit. Zonder overigens de essentiële bijdrage van de Verenigde Staten te willen bagatelliseren, die – ondanks de spionageschandalen en het schaduwen van in westerse regeringskringen geïnfiltreerde Russische 'mollen' – ook een woordje meespreken in de Europese politiek.

De loop der gebeurtenissen in Oekraïne kan Brussels defaitistische houding veranderen. Junckers voorspellingen zijn onvermijdelijk tijdelijk en conjunctureel van aard in een Europa waarvan de agenda wordt bepaald door een Rusland dat buiten zijn schoenen loopt.