De EU maakt een vertrouwenscrisis door, Rusland is buitensporig agressief en de VS hebben de meest isolationistische president sinds decennia. Bestaat er in deze context een gevaar dat in landen zoals Roemenië en Bulgarije het communisme weer oprukt?

Ivan Krastev: De echte bedreiging [voor landen zoals Roemenië en Bulgarije, red.] is het disfunctionerende systeem, omdat de meeste regimes daar gebaseerd zijn op gevoelens en niet op de economische toestand. Ze zijn niet in staat om de verwachtingen waar te maken van de burgers die hopen op een beter leven.

Dat is het verschil tussen het bewind van Vladimir Poetin en van populistische regeringen in Oost-Europa. Poetins bewind is gebaseerd op natuurlijke grondstoffen, hij is niet afhankelijk van zijn volk. Slechts een vijfde van de werkende bevolking in Rusland produceert iets. Dat is niet het geval in Bulgarije, Hongarije en Roemenië, die landen zijn meer afhankelijk van handel en moeten buitenlandse investeringen aantrekken. [...]

De herinvoering van het communisme zullen we niet meemaken. Zolang Duitsland en andere landen politiek stabiel blijven denk ik dat de Europese Unie een vuist kan maken tegen dit soort populistische leiders.

Bent u bang voor Poetin?

We zouden allemaal bang moeten zijn voor Poetin, maar ik denk niet dat Poetin territoriale ambities heeft. Hij heeft andere problemen. Hij is afhankelijk van een economie waar hij geen controle op heeft door de schommelende olieprijzen waar die economie aan gebonden is. Hij vreest dat Rusland versnipperd raakt en is ook bang dat de Russische elites te veel afhankelijk zijn van het Westen omdat zij daar hun bankrekeningen hebben en hun kinderen er studeren. Daarom heeft hij besloten de elites te nationaliseren. Hij is de confrontatie met het Westen aangegaan en heeft zijn land gesloten. En dat lukt hem allemaal, met onze medewerking.

Het lijkt erop dat Duitsland zijn beleid ten opzichte van Rusland behoorlijk heeft veranderd.

Als Rusland iets belangrijks heeft verloren in deze crisis, dan is dat Duitsland. Moskou heeft de Duitse politieke elite en het begrip van de Duitse publieke opinie verloren vanwege politieke manipulaties en leugens. Een Duitse leider vertelde me dat hij vooral walgt van het feit dat Poetin hem persoonlijk heeft voorgelogen. In een dergelijke context is een verantwoord buitenlandbeleid onmogelijk. Ik heb gehoord dat Angela Merkel Poetin heeft opgebeld en hem heeft gezegd: "Wij hebben foto's van Russische tanks in Oekraïne, op tachtig kilometer afstand van de grens. Wat heeft u daarop te zeggen?". Poetin reageerde hierop: "Dat verbaast mij. Maar wij zijn zo corrupt dat die tanks waarschijnlijk zijn verkocht door iemand uit Duitsland." Dit soort verwijten zijn onaanvaardbaar.

Maar het grootste probleem is dat Poetin een mythe om zeep heeft geholpen, namelijk dat economische onafhankelijkheid oorlog voorkomt. We hebben gezien dat als een partner besluit te provoceren dat niet betekent dat de onderlinge afhankelijkheid oorlog voorkomt. In tegendeel, die afhankelijkheid, op welk niveau die zich dan ook afspeelt, vertraagt iedere reactie.

Toen Poetin verklaarde dat hij niet alleen maar wilde werken aan een goede economie, maar ook geschiedenis wilde schrijven, was ik daar niet op voorbereid. Mijn grootste angst is dat Poetin erin slaagt om iedere natie ervan te overtuigen dat economische onafhankelijkheid de enige uitweg is, dat zou koren op de molen van het populisme zijn.

Link naar het volledige artikel op Hotnews: http://www.hotnews.ro/stiri-esential-18150762-pericolul-ascensiunii-regimurilor-populiste-estul-europei-ivan-krastev-dupa-castigarea-alegerilor-incearca-consolideze-puterea-pana-ajung-imposibil-inlocuit-prin-mijloace-democratice.htm*