Op 13 februari aanstaande gaan vrouwen de straat op om te protesteren. In heel Italië. Dit bericht gaat als een lopend vuurtje over het internet, terwijl er nauwelijks aandacht aan wordt besteed in de Italiaanse kranten. Internet lijkt in het vervolg het snelste en meest vrije instrument om informatie te verspreiden. Het web heeft er immers ook voor gezorgd dat duizenden mensen de straat op gingen om te demonstreren tegen het arrogante despotisme van de Egyptische regering.

Wat eisen de Italiaanse vrouwen nu? Paradoxaal genoeg eisen ze in een land dat zichzelf als vrij beschouwt hetzelfde als de jongeren in Tunesië en Egypte: vrijheid van meningsuiting, meer democratie, een betere toegang tot de arbeidsmarkt en een oorlogsverklaring aan de corruptie. In Italië, een van de meest ontwikkelde landen ter wereld, zijn we getuige van een toenemende verachting van de ideeën en wensen van vrouwen en van een druk om vrouwen te laten terugkeren naar het aanrecht, zonder dat het iemand kennelijk iets kan schelen. Op hun beurt verliezen vrouwen steeds vaker hun baan en hun aanzien. Italië is in Europa het land met het geringste aantal vrouwen met een baan buitenshuis. Het is ook het land waar jaarlijks steeds minder vrouwen zijn vertegenwoordigd bij instanties of een machtspositie bekleden, afgezien van een paar opzienbarende uitzonderingen.

Gemakkelijke prooi voor leiders en gewetenloze manipulatoren

In de houding van jongere generaties is een hebzuchtige opvatting over intermenselijke betrekkingen in de plaats gekomen voor een samenleving waarin mensen in hun waarde worden gelaten en waar de sociale status wordt bepaald door prestaties en capaciteiten. Het advies aan jongemannen luidt dat ze hun intellectuele vaardigheden moeten ontwikkelen om zich vervolgens goed te kunnen verkopen op de wereldmarkt. Jonge vrouwen krijgen het advies om het enige dat op de markt altijd meerwaarde zal houden, een lichaam dat direct kan worden benut, zo snel en zo goed mogelijk te verkopen, want in tegenstelling tot vaardigheden slijt een lichaam in de loop der jaren. Als dat geen subtiele, obsessieve en afschuwelijke aansporing tot vrouwelijke prostitutie is?

Voor alle duidelijkheid: deze situatie bestond ook al ten tijde van Tolstoi. De beroemde Russische schrijver had de moed om zowel in zijn romans als in zijn essays te beweren dat het huwelijk niets anders is dan een veemarkt, waar de lichamen van jonge meisjes worden verkocht aan degene die het meeste biedt. Dit had tot gevolg dat er generaties talentvolle vrouwen met buitengewone vaardigheden werden opgeofferd, en dat bekwame hersenen en harten dagelijks werden gekweld. Niemand bekommerde zich om deze offers. Toch sloofde het hele gezin zich in die tijd al uit om te voorzien in de behoeften van de jongeren en hun drang naar vrijheid. Tegenwoordig vervult de cultuur van de markt deze rol en dat gebeurt vooral door de gekunstelde verleidingen van de televisie, de mode en voor een groot deel ook door de filmindustrie. Het is dan ook geen toeval dat deze hebzuchtige mentaliteit gepaard gaat met de weinig democratische verkiezing van een charismatische regeringsleider.

In zijn essay over de psychologie van de massa laat Wilhelm Reich de vervlechting van angst, illusie, afgunst en frustraties goed zien, die aan de basis ligt van alle pogingen om een autoritair regime in het zadel te krijgen. Vrouwen zijn de eerste die zich voor dat karretje laten spannen. Hun historisch bepaalde behoefte aan een baas, verinnerlijkt dankzij de feitelijke en symbolische slagen die ze hebben moeten incasseren, maakt hen tot een gemakkelijke prooi. Laat dat nu precies zijn waar de leiders en gewetenloze manipulatoren van de wereldwijde markt op rekenen.