Zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens” is een van de meest storende gezegden. Het is een excuus voor de Roemeense uitzondering: laksheid en gebrek aan belangstelling. In sommige gevallen schuilt hierin zelfs een meerderwaardigheidscomplex.

Dit “zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens” heeft onlangs een bittere betekenis gekregen in een vergelijking met de andere lidstaten van de Europese Unie. Bij ons wordt het meeste geld verduisterd. Onze politici zijn het meest onvolwassen, het meest primitief en hun democratische gewoonten zijn de meest achterhaalde. Het meest recente voorbeeld zijn de sancties van de Europese Commissie tegen Roemenië op het gebied van energie. Maar een zeer klein onderzoek toont aan dat de maatregelen betreffende de vertraging in de toepassing van de richtlijn op niet minder dan 25 van de 27 lidstaten van toepassing is!

We hebben het wel over de slechte kwaliteit van de Roemeense politici, maar laten we eens bij de buren gaan kijken. Nemen we bijvoorbeeld de politieke visie van de Tsjechen. Er zit daar een eurosceptische president die verbiedt de vlag van de EU op openbare gebouwen te hangen en verklaart dat “de Tsjechische republiek geen provincie van de Europese Unie” is. Dezelfde president heeft de regering afgezet terwijl zijn land voorzitter was van Europa. Dat was koren op de molen van verschillende ‘oude’ lidstaten van de Unie die steeds zeggen: “Wij hebben het toch gezegd? We ons niet in moeten laten met deze mensen uit het Oostblok, die nog niet rijp voor de Unie zijn”.

Het Westen kent ook zijn fiasco's, laten we eerlijk zijn. Het meest spectaculaire voorbeeld is de meer dan illustere Berlusconi. In 2008 heeft de Commissie Barroso op discrete wijze baantjes verwisseld. Toen Franco Frattini terugkeerde naar zijn land [als minister van Buitenlandse zaken], werd de portefeuille van commissaris voor Justitie aan Frankrijk gegeven. Op deze manier kreeg Nicolas Sarkozy zijn beloning voor de inzet van Frankrijk voor het goed functioneren van Europese zaken. Anderzijds werd hiermee een benarde situatie opgelost, want het was ‘het land van Berlusconi’ dat de commissaris voor Justitie had benoemd.

De situatie van Gerhard Schröder lijkt mij ook niet helemaal koosjer. Als kanselier heeft hij onderhandeld over de positie van zijn land in de samenwerking met Gazprom. Toen Angela Merkel zijn plaats innam, stond hij (ook al was het slechts indirect) op de loonlijst van hetzelfde Russische conglomeraat. Is dat ethisch?

Ik kom nog even terug op de “slechte kwaliteit van de politieke klasse in Roemenië”. Ik deel de “schaamte van de Roemeense maatschappij” om “het tweetal” [de omstreden Corneliu Vadim Tudor en Gigi Becali, gekozen tot Europese afgevaardigden in juni] naar Brussel te sturen helemaal niet. Europa zit vol met afgevaardigden van gefrustreerde lui, van mensen die de democratie in twijfel trekken. Het is juist een gezond fenomeen dat deze mensen vertegenwoordigd zijn in het parlement: op deze manier komen ze tenminste niet in de verleiding om hun toevlucht te nemen tot geweld.

Toegegeven, de gezondheidstoestand van de geit van de buren rechtvaardigt niet dat die van ons mank loopt. De toestand van de rechtspraak in Italië is geen vrijbrief voor die van ons. Het gebrek aan een wet inzake transparantie in Duitsland betekent niet dat wij ook het recht hebben dit niet serieus te nemen. Absoluut niet. Ik zeg alleen dat, als wij de tuin van de buurman goed kennen, dit ons kan helpen om iets te repareren dat in onze eigen tuin kapot is gegaan. De gek leert van zijn fouten, maar de wijze leert vooral van die van anderen.