Op de website van de Slovaakse budgetvlieger SkyEurope wijzen twee lachende stewardessen nog altijd naar de boodschap "de beste prijs in de lucht". De rest van de pagina kleurt rood en maakt duidelijk dat de luchtvaartmaatschappij de handdoek in de ring gooit. Het faillissement komt niet uit de lucht vallen.

SkyEurope, dat vanuit Brussel op Wenen en Praag vloog, zat al maanden in slechte papieren. Vorige maand mocht de lagekostenmaatschappij niet langer uit Wenen vertrekken omdat ze haar achterstallige schulden niet kon aflossen aan de luchthaven. Eerder werd al bescherming tegen schuldeisers gezocht. "Het was een terminaal zieke patiënt", zegt luchtvaartspecialist Eddy Vande Voorde van de Universiteit Antwerpen.

SkyEurope werd in 2001 opgericht door twee Belgen: Christian Mandl en Alain Skowronek. Die laatste was niet aan zijn proefstuk toe in de luchtvaartsector. Hij startte zijn carrière bij de Belgische maatschappij EBA dat later Virgin Express werd. Nadien werd hij de topman van het inmiddels failliete City Bird.

Doodsklok luidt over andere maatschappijen

De crisis slaat hard toe in de luchtvaartsector. Eind juli ging de Italiaanse lowcoster MyAir nog failliet. De doodsklok luidt ook over andere maatschappijen en het is niet ondenkbaar dat er de komende maanden nog koppen rollen. "Wie geen cashreserves heeft of niet kan terugvallen op stevige financiering zal sneuvelen", aldus Vande Voorde.

Het lijkt op het eerste gezicht misschien tegenstrijdig, maar lagekostenmaatschappijen zijn extra gevoelig in tijden van crisis. Vaak gaat het om kleine bedrijven die nog niet lang actief zijn. Ze missen een stevige basis en cash. Met de Amerikaanse pionier Southwest Airlines als grote voorbeeld en aangestoken door het succes van Ryanair, schoten lowcosters de laatste jaren als paddenstoelen uit de grond. Met wisselend succes. Budget Air, Flying Finn, Basic Air of Goodjet... Het zegt u wellicht niets. Het zijn maar enkele voorbeelden van de lange dodenlijst van lowcostmaatschappijen die in geen tijd weer aan de grond stonden.

Veel te makkelijk om een vergunning te krijgen

Te vaak nog is passie voor luchtvaart de drijfveer bij de start van een maatschappij. Iets waar de topman van Ryanair, Michael O’Leary, dan weer geen last van heeft. Hij lacht naar eigen zeggen met ceo’s van concurrenten die opgewonden raken als ze een vliegtuig zien. "Op passie alleen bouw je geen business", vindt Vande Voorde. "In het verleden zag je maar al te vaak hoe cowboys hun intrede maakten. In veel landen is het veel te gemakkelijk om een vergunning te krijgen. Als een maatschappij na zes maanden alweer aan de grond staat, waar ben je dan mee bezig?"

Bovendien is de concurrentie vandaag moordend in het lowcostsegment. Traditionele maatschappijen worden ook meegezogen in de prijzenslag. "Vliegen alleen brengt niet op, het kost je geld". Spelers in het lowcostsegment ondervinden dat snel. Daarom is het zo belangrijk om ook andere diensten aan te bieden. Een kunst die Ryanair als geen ander onder de knie heeft.