In de telefoongids van de provincie Cremona staat naast de gebruikelijke Italiaanse achternamen zoals Ferrari en Galli steeds vaker de achternaam Singh. De afgelopen twintig jaar zijn Indiase immigranten uit Punjab op het platteland van Italië neergestreken om op boerderijen aan het werk te gaan. Ze werken er voornamelijk in melkveehouderijen en worden in het plaatselijk dialect 'bergamini' genoemd.

Cremona is een streek in de Povlakte die bekend staat om zijn kaas, Grana Padano. Deze harde, korrelige kaas gaat vaak over de spaghetti. Nu wordt er wel beweerd dat als de Indiase arbeiders zouden gaan staken, de productie van die befaamde Grana Padano stil zou komen te liggen. "Nou, dat weet ik niet, maar het zou absoluut tot problemen leiden", vertelt Simone Solfanelli, voorzitter van de afdeling Cremona van de grootste landbouworganisatie van Italië (Coldiretti). "Ik kan u wel vertellen dat ze onmisbaar zijn voor het boerenbedrijf", en “voor de melk die in deze provincie wordt geproduceerd, te weten een miljoen ton per jaar en dat is ongeveer tien procent van alle melk die in Italië wordt geproduceerd”, zo voegt hij eraan toe.

De Indiërs, veelal sikhs, kwamen voor het eerst in deze regio toen een hele generatie zuivelarbeiders met pensioen ging, terwijl er geen vervangers in zicht waren. "Zij hebben een bedrijfstak gered die naar de knoppen zou zijn gegaan omdat jonge mensen niet met koeien wilden werken", zegt burgemeester Dalido Malaggi van de gemeente Pessina Cremonese. Hoewel de zuivelindustrie tegenwoordig verregaand is geautomatiseerd, "blijft mensenwerk nog altijd noodzakelijk, 365 dagen per jaar", aldus Malaggi. Het werk wordt verdeeld over twee ploegen van vier uur per dag met een pauze van ongeveer 12 uur. "Jonge Italianen willen niet op zulke tijden werken", zei hij. "Zij werken liever in fabrieken, zodat ze de avonden en weekeinden vrij zijn."

De ideale match

Het was de ideale match omdat veel immigranten al wisten wat er bij komt kijken om een boerderij draaiende te houden. "Dit is het land van de melkveehouderij en velen van ons hebben koeien in Punjab”, zegt Jaswinder Duhra, die al 25 jaar in Italië woont. In het begin werkte hij als ‘bergamino’ en later voor een van de beroemdste kaasmakers van Italië. Er zijn geen officiële statistieken over het aantal Indiërs dat in deze streek bij melkveebedrijven werkt, maar Solfanelli vertelt dat ongeveer 30 procent van de drieduizend landbouwarbeiders in de provincie Indiër is.

Vorige maand werd de Gurduwara Sri Guru Kalgidhar Sahib, een sikh-tempel waar 600 mensen comfortabel in passen, officieel geopend. De tempel illustreert de aanwezigheid van Indiërs in de Italiaanse samenleving. Overigens woonde vermoedelijk minstens zes keer dat aantal mensen de openingsceremonie op 21 augustus bij. De tempel wordt aangeprezen als de grootste sikh-tempel op het Europese vasteland.

Het ontwerp van de tempel is gebaseerd op modellen van sikh-tempels in India, hoewel dit exemplaar op een industrieterrein is gebouwd, waarop onder andere een fabriek voor compressoren voor vacuümpompen en een productiebedrijf voor vleeswaren zijn gevestigd. De weg van de tekentafel tot het glanzend witte gebouw dat oprijst uit de soja- en graanvelden verliep overigens niet zonder hobbels.

Netelige politieke kwestie

In een nabijgelegen stad werden gemeentelijke vergunningen verleend en weer ingetrokken toen de tempel uitgroeide tot een netelige politieke kwestie, dus werd er een andere plek gevonden. Daarnaast moesten er tien jaar lang bureaucratische hobbels worden genomen, er moest geld worden ingezameld door de sikh-gemeenschap en leningen worden gevonden om de rest van het bedrag, twee miljoen euro, op te hoesten.

De burgemeester steunde het tempelproject actief en het bord bij binnenkomst van tot de stad zegt dat Pessina Cremonese “geen raciale vooroordelen kent". Er was wel enige oppositie van lokale politici van de Lega Nord, de politieke partij in Italië die het meest wordt geassocieerd met leuzen tegen immigranten. Tijdens de opening van de tempel ging er ook een groepje demonstranten van Forza Nuova, een extreemrechtse partij, de straat op.

Manuel Gelmini, een jurist van Lega Nord en lid van de provinciale raad van Cremona, deed vergeefse pogingen om de bouw van de tempel tegen te houden. Hij zei dat zijn voornaamste zorg het ceremonieel zwaard Kirpan gold, dat door orthodoxe sikhs wordt gedragen. "Voor ons is het een wapen en het zou mensen verboden moeten worden om gewapend rond te lopen”, zegt hij. Veelzeggend is echter dat de Lega Nord geen openlijke campagne heeft gevoerd tegen de Indiërs die aan het werk zijn als ‘bergamini’.

In Italië zijn circa zestienduizend Indiase immigranten legaal aan het werk in de landbouw, waarbij de regio Lazio het nieuwste centrum voor immigratie is geworden, vooral voor seizoenarbeiders. "Je hoeft vanuit Rome maar honderd kilometer te rijden om een wereld te ontdekken waarvan de meeste mensen het bestaan niet eens weten", zegt filmregisseur Patrizia Santangelo, die een documentaire maakte over de sikh-gemeenschap in de provincie Latina. Deze film, ‘Visit India’, gaat in oktober in première. "Ze wonen vaak als daklozen in kampen en krijgen soms erg weinig betaald, tussen de twee en vier euro per uur voor werkdagen van 12 uur”, vertelt ze.

Meer Italiaans dan Indaas

In het noorden van Italië lijkt het leven minder hard, althans op het eerste gezicht. Veel Indiase immigranten zijn Italiaanse burgers geworden. Velen van hen hebben huizen gekocht en hun gezinnen laten overkomen. Volgens het Italiaanse Bureau voor de Statistiek is ongeveer 40 procent van alle Indiase immigranten in Italië vrouw, maar heeft slechts een klein aantal van hen een baan. In het geval van Pessina Cremonese is er sporadisch aandacht besteed aan de bezorgdheid over hun isolement door bijvoorbeeld lessen Italiaans en programma's over werktraining te geven. In andere steden hebben de vakbonden vergelijkbare programma's aangeboden.

De kinderen van veel Indiase immigranten groeien op in Italië. "Zij doen erg hun best op school en zijn niet zo verwend als onze eigen kinderen", vertelde Gianluigi Fiamenghi, die zeven Italiaanse arbeiders in zijn melkveebedrijf (1700 koeien) in dienst heeft. Eén van de arbeiders van Fiamenghi, Prem Singh, verhuisde in 1995 naar Italië. Veel van zijn familieleden volgden hem. Samen met zijn vrouw voedt hij hun drie kinderen op die nu op de basisschool zitten. "Zij voelen zich meer Italiaans dan Indiaas", vertelde hij en voegde eraan toe dat hij niet van plan was naar zijn geboorteland terug te keren. "Wij hebben hier wortel geschoten. Dit is ons thuis, zo simpel is dat."