Kun je altijd gelijk hebben? Kennelijk niet, zoals Angela Merkel in de nacht van 28 op 29 juni tot haar bittere teleurstelling heeft ervaren. Nadat Mario Monti en Mariano Rajoy tot ieders verrassing dwars gingen liggen, heeft ze op twee punten bakzeil moeten halen: het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM), het permanente noodfonds van de Europese Unie dat op korte termijn zal worden opgericht, kan direct geld overmaken naar de Spaanse banken en kan de Italiaanse staatsschuld opkopen zonder dat een bezuinigingsprogramma hoeft worden opgelegd.

Voor Madrid (en wellicht ook voor Dublin, mocht het besluit tot jurisprudentie leiden) houdt dit in dat een lening aan de banken niet langer op de overheidsfinanciën zal drukken. Voor Rome (en wellicht ook voor Parijs, waarvan vaak wordt gezegd dat het de volgende is die kan omvallen in de crisis), houdt het besluit in dat een staat financiële steun kan krijgen zonder te worden blootgesteld aan de druk van de markten, die exorbitante rentes vragen. Het is een kwestie van gezond verstand, zeggen de meeste Europese leiders en waarnemers.

Voor de Duitse bondskanselier betekent dit nachtelijke besluit van de Europese Raad echter een dubbele mislukking. Voor het eerst sinds het uitbreken van de crisis is het niet Angela Merkel die de touwtjes in handen heeft. Als ze in het verleden al eens ja zei na een aanvankelijk nee, dan deed ze dat immer op haar eigen tijd, met steun van Nicolas Sarkozy. Nu lijkt ze de steun van alle grote Europese landen te hebben verloren.

En terwijl ze van plan was een tactische concessie te doen en akkoord te gaan met het door François Hollande gewenste groeipact, ziet ze zich nu gedwongen op twee strategische punten toe te geven. Met als consequentie dat er een bres is geslagen in haar verdedigingslinie tegen de eurobonds. Door te verklaren dat ze "nooit van haar leven" met die optie zou instemmen, heeft ze haar partij en haar kiezers garanties gegeven, maar tegelijkertijd zichzelf met de rug tegen de muur gezet, want nu moet ze proberen tegenover iedereen haar gelijk vol te houden of anders op haar mening terugkomen.

De tijd zal leren of na jaren van slordig omgaan met overheidsgeld en gebrekkige financiële controle, de harde aanpak en toezicht door de EU zoals Berlijn voorstaat, het beste antwoord vormen op de crisis. Feit is in elk geval dat de machtsverhoudingen