Cover

De dag na de mislukte fusie tussen het lucht- en ruimtevaartconcern EADS en het Britse defensiebedrijf BAE Systems, vraagt Les Echos zich af wat de werkelijke intenties van Berlijn waren. Samengevat onder de kop “Wat wil Duitsland in Europa?” beschuldigen Parijs en Londen de Duitsers ervan de operatie te hebben gedwarsboomd. De krant geeft in het hoofdartikel toe dat die vraag “enigszins taboe en verontrustend is omdat het de oprechtheid van de pro-Europese houding van Berlijn in twijfel trekt”. Het economische dagblad wijst op een hele reeks signalen die er op zouden wijzen dat de Duitse betrokkenheid bij Europa eerder uit woorden dan uit daden bestaat.

De Europese betrokkenheid van Duitsland ligt al zolang het eindeloze treurspel rond de eurocrisis duurt, onder vuur. […] Al meer dan drie jaar lang stuiten de inspanningen om instrumenten voor financiële solidariteit in het leven te roepen, op veelvuldige weigeringen, tegenstand, uitvluchten, en terughoudendheid van de kant van Berlijn.

Volgens de redacteur gebeurt er nu hetzelfde op de Europese energiemarkt. “Duitsland besloot kernenergie af te schaffen, zonder daarover ook maar enig overleg te voeren met zijn buren. Het land nam in zijn eentje een besluit dat enorme gevolgen heeft voor het hele continent.”

En tot slot hebben we dan nu te maken met “een deal op de Europese defensiemarkt die mislukt door de Duitse terughoudendheid”.

Het Duitse veto betekent de doodsklap voor de grote Europese droom en laat BAE terugvallen in een strategische impasse. Het ergst is nog dat het bedrijf daar wellicht alleen uit kan komen door over te gaan in handen van een bedrijf als Boeing, wat aan de mislukking ook nog een portie vernedering zou toevoegen.

Van Duitse zijde benadert Die Zeit de afgebroken onderhandelingen filosofisch: “De strijd om het geld rond EADS en BAE laat vooral zien hoe de cultuurverschillen de fusies in Europa bedreigen”. Voor het weekblad is de Duitse weerstand niet de ware reden van het debacle: “De echte schuld ligt bij Rousseau.”

De oorzaak van de problemen die er bij een fusie tussen twee bedrijven zoals EADS en BAE komen kijken, heeft zijn wortels in de zeventiende eeuw. In die tijd ontwikkelden Frankrijk en Engeland twee volledig verschillende opvattingen over eigendom.

Als aanhanger van Rousseau zou Frankrijk vinden dat een grote onderneming ondergeschikt moet zijn aan het algemeen belang en heeft het land daarom geweigerd zijn belang in EADS op te geven (22,5% waarvan 15% overheidsparticipatie). De Britten zouden als trouwe aanhangers van John Locke juist privé-eigendom stimuleren waarmee het algemeen belang ondersteund kan worden. Daarom zouden zij tegen heug en meug een belang van 9% in de nieuwe onderneming aan de Fransen hebben toegezegd.