Cover

U bent een corrupte premier en een oorlogswinstmaker”. Met deze woorden van rechter Turudic kondigt dagblad Jutarnji list de veroordeling van oud-premier Ivo Sanader aan. Gisteren kreeg de politicus, die tussen 2003 en 2009 aan het hoofd van de Kroatische regering stond, een gevangenisstraf opgelegd van tien jaar wegens corruptie. “Een historisch precedent”, schrijft de krant.

Eindelijk is er overeenstemming bereikt tussen de rechtstaat en de stem van het volk. Het vonnis bevestigt wat iedereen al wist: Kroatië had een corrupte premier en regering die bereid waren om voor een paar miljoen euro fundamentele belangen van het land te verkwanselen. […] De gevangenisstraf van Sanader moet een definitief einde markeren van een soort gangstermodel waarmee het land bestuurd kan worden. […] Dit is goed nieuws voor het imago van Kroatië in de wereld, want corruptiebestrijding was een van de voornaamste voorwaarden voor Kroatië om toe te kunnen treden tot de EU.

Jutarnji list voegt toe dat de gevallen leider een paradoxale erfenis nalaat.

Hij heeft de HDZ-partij [de Kroatische Democratische Unie, die het land na de onafhankelijkheid in 1991 regeerde, red.] weten te ontdoen van extreemrechtse aanhangers. Hij heeft een nieuwe brug weten te slaan naar de Servische minderheid in het land en de indruk gewekt een erudiet staatsman te zijn (hij spreekt vloeiend Engels, Duits, Italiaans en Frans) die wist wat hij wilde. Hij zette de deuren voor onderhandelingen over toetreding tot de EU wagenwijd open door zijn vastberadenheid om nauw samen te werken met het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag. Hij hielp zelfs om de voortvluchtige generaal Gotovina te traceren [wiens arrestatie een voorwaarde was om over toetreding tot de EU te gaan onderhandelen. Generaal Gotovina werd op 16 november vrijgesproken, red.].

Sanader is veroordeeld voor het in ontvangst nemen van tien miljoen euro van MOL, het Hongaarse olieconcern, en een half miljoen euro van de Oostenrijkse bank Hypo Group Alpe Adria. “De lange val van Ivo Sanader” is de eerste veroordeling van een ex-premier in Europa wegens corruptie, schrijft de Oostenrijkse krant Die Presse. Het Oostenrijkse dagblad verwijst naar de talrijke schandalen waarin Hypo Group Alpe Adria, in de jaren 90 op grote schaal op de Balkan verwikkeld was voordat de bank na de crisis van 2008 werd genationaliseerd. De krant schrijft verder dat deze kwestie veel verder reikt dan alleen Kroatië:

Sanader speelde weliswaar een sleutelrol, maar hij was niet de enige. Als we het vermoedelijke bedrag aan provisie dat Sanader heeft gekregen vergelijken met de bedragen die zijn verdwenen na de nationalisatie van de bank, dan gaat het om peanuts. […] Volgens de Kroatische journalist Predrad Lucic zouden er veroordelingen moeten volgen “van München tot Thessaloniki. Maar nu is iedereen natuurlijk blij met Sanader als zondebok”.