Cover

In België stuit de aankoop van F-35-gevechtsvliegtuigen op “hevig verzet” van de sociaaldemocraten. Dit schrijft De Standaard op zijn voorpagina. Zowel de Vlaamse partij SP.A en de Waalse Parti Socialiste zijn tegen het plan van de minister van Defensie, Pieter De Crem (van de partij Christen-Democratisch & Vlaams) om JSF’s aan te schaffen. Zij zijn van mening dat de aanschaf van deze vliegtuigen, die 62 miljoen euro per stuk kosten, in crisistijd waanzin is, aldus het dagblad. Daarnaast vrezen ze dat de toestellen over tien jaar op technologisch vlak alweer achterhaald zullen zijn.

In Nederland valt eenzelfde geluid te horen. Begin juli werd besloten tot de aanschaf van 37 JSF’s (in plaats van de 85 die voorzien waren) en op 17 september werd het besluit definitief bekend gemaakt door het kabinet. PvdA-Kamerleden betichten de regering en de leiders van de PvdA ervan “voor een voldongen feit” te zijn gesteld door de coalitieregering van VVD-PvdA, aldus De Volkskrant, die meent daarom dat “het laatste woord nog niet is gezegd” over deze affaire.

In Italië schrijft Il Sole 24 Ore in Milaan dat het besluit van Nederland wellicht “een opsteker is voor Lockheed Martin”, de fabrikant van de JSF, maar dat er “minder goed nieuws is voor Italië en diens ambitie om een vooraanstaande rol in Europa te spelen in het kostbaarste militaire programma van de geschiedenis”.

De F-35-gevechtsvliegtuigen die voor Italië en Nederland bestemd zijn, zullen namelijk geassembleerd worden in een fabriek van 700 miljoen euro die speciaal in Cameri (in het noordwesten van Italië) wordt gebouwd, maar de aanvankelijke order is teruggebracht van 216 tot in totaal 127 vliegtuigen (Italië ging van 131 naar 90). Daardoor is het welslagen van de operatie voor Alenia Aermacchi en de andere betrokken Italiaanse ondernemingen op losse schroeven komen te staan. Il Sole 24 Ore brengt in herinnering dat de regering de belofte had gedaan om 10.000 banen te scheppen om zo de betrokkenheid van Italië bij het programma te rechtvaardigen, ondanks de vertragingen, de stijgende kosten en het verzet van de publieke opinie.

Een andere tegenslag voor het Italiaanse programma komt uit Noorwegen, dat overweegt om de training en het onderhoud met betrekking tot de JSF’s uit te besteden aan Groot-Brittannië in plaats van aan Italië. Il Sole trekt de conclusie dat:

tenzij er een onwaarschijnlijk akkoord wordt gesloten met Turkije of Israël – andere gegadigden van de F-35 – Cameri waarschijnlijk een kathedraal in de woestijn zal worden.