“Wie wil weten hoe de EU er over 5 jaar uitziet, moet kijken naar het Belgie van nu”, schrijft voormalig Europarlementariër Derk Jan Eppink in De Volkskrant. Beide lijken op “permanente bouwplaatsen waar de daken worden verbouwd om verzakking van fundamenten te verhullen”, en hebben te maken met een vergelijkbare verkiezingsuitslagen (op 25 mei vonden zowel de Belgische als Europese parlementsverkiezingen plaats). Bovendien kennen ze hetzelfde fundamentele probleem: een kloof tussen Noord en Zuid.

Het formeren van een regering in België is nooit eenvoudig geweest (na de verkiezingen in 2010 duurde het 541 dagen), maar deze keer is het misschien nog wel moeilijker. In Vlaanderen werd vooral gestemd op de nationalistische partij N-VA, de "Waalse kiezers marcheerden naar links: de regerende socialistische partij verloor ten gunste van een soort Waalse communistische partij. Vlamingen stemde rechtser; Walen linkser”. Eppink vraagt zich af of het nog wel mogelijk is een federale regering te vormen na deze uitslag.

De verkiezingsuitslagen van het Europees Parlement laten een vergelijkbaar patroon zien: “In Mediterraan Europa won links; in het Noorden rechts. Dat maakt de verdeling van Europese topposities bitser. De EU koerst nu af op een intergouvernementele conferentie voor institutionele renovaties op zijn Belgisch.”

Eppink denkt dat het probleem van de EU en België in de fundamenten van de sociaaleconomische ontwikkeling zit. Beide hebben te maken met een groeiende kloof tussen Noord en Zuid. “Het Noorden vindt dat het Zuiden moet aanpoten met structurele hervormingen en het Zuiden vindt het Noorden zelfzuchtig en asociaal. Dat veroorzaakt al enkele decennia polarisatie binnen de Belgische staat, maar nu ook toenemend in de EU.”

Europese en Belgische politici kunnen zich verschansen achter hun “Maginotlinie tegen de boze buitenwereld", zoals ze deden toen de N-VA buiten de federale regering werd gehouden door de andere partijen, maar dit lijkt een ander effect te hebben gesorteerd: Bart De Wever, leider van de N-VA, is de winnaar geworden tijdens de laatste parlementsverkiezingen. Hetzelfde is gebeurd in het Europees Parlement: in 2009 een vijfde was eurosceptisch, maar de "gevestigde politieke fracties negeerden elke kritiek". Nu is een derde van het Europees Parlement "kritisch tot extreem anti".

Eppink raadt de EU aan België eens nader te besturen:

Waar Belgie gaat, gaat Europa. Kan Belgie nog wel een federaal dak bouwen? Zoniet, zijn de negatieve gevolgen regionaal en Europees. Als echter de EU het Belgisch spoor onverminderd voortzet, zijn die gevolgen globaal. Toch nuttig voor Europolitici wat beter te letten op die miezerig ogende Belgische regeringsformatie.