Cover

“Het drama van vlucht MH17 dwingt ons belangrijke lessen te trekken over onze veiligheid in de turbulente 21e eeuw”, schrijft Jonathan Holslag, professor Internationale Politiek aan de Vrije Universiteit in Brussel, in NRC Handelsblad. Een krachtig nabuurschapsbeleid zou de oplossing kunnen zijn voor de toegenomen onveiligheid in Europa.

“De geopolitiek is terug van nooit weggeweest”, schrijft Holslag. “Maar nu pas begint het te dagen dat de afstand tussen Kiev en Katwijk […] niet zo groot is. Alle Europese landen tussen deze twee steden […] zijn voor hun veiligheid op elkaar aangewezen.” En voegt daaraan toe:

Als u denkt dat we ons een terugkeer naar de knikkerzak van botsende Europese ministaatjes kunnen veroorloven, dan komt de aanslag op vlucht MH17 als een pijnlijke confrontatie met die nieuwe realiteit.

De crisis in Oekraïne was blijkbaar onvoldoende om de Europese lidstaten tot meer samenwerking in de energiesector te bewegen.

Poetin zal moeten boeten, schrijft hij, als er een verband wordt gevonden tussen de ramp met vlucht MH17 en het Kremlin. “Maar het gaat hier om meer dan Poetin. De crisis in Oekraïne was blijkbaar onvoldoende om de Europese lidstaten tot meer samenwerking in de energiesector te bewegen. Overleg in Brussel om de onafhankelijkheid van Russisch gas terug te dringen, liep op niets uit. “

Holslag spreekt dan ook over “kortzichtigheid en opportunisme bij onze leiders”. En voegt daaraan toe: “Natuurlijk is de kans groot dat, na de periode van opportunisme, nu de periode van paniek aanbreekt onder een groot aantal Europese leiders. Dan scharen zij zich achter de Verenigde Staten en drijven ze zo Rusland in het nauw.”

De politicoloog vindt echter dat we onze eigen verantwoordelijkheid niet uit het oog mogen verliezen. Hij meent dat Europa een “machtsvacuüm langs zijn hele buitengrens” heeft gecreëerd en heeft nagelaten “stevige partnerschappen met de regionale grootmachten op te bouwen”.

De oplossing ziet hij in een krachtig nabuurschapsbeleid en een nieuwe Europese invloedssfeer die voor meer veiligheid in Europa moet zorgen. Ook wijst hij erop dat de bedreiging niet alleen komt uit het oosten van Oekraïne, maar ook uit de Sahel bijvoorbeeld, waar het “bulkt van de zware wapens”. En niet alleen de vliegtuigen lopen gevaar, met wat “knutselwerk” kunnen raketten ook worden ingezet tegen onze koopvaardijschepen die op de Rode Zee en de Straat van Gibraltar varen.

Holslag meent dat het tijd wordt dat Europa het voortouw neemt in de “strijd tegen de tomeloze proliferatie van raketten. Een conventie over luchtdoelraketten is het minste wat we de slachtoffers van MH17 verplicht zijn.”

Hij besluit met: “Dit zou Europa’s 9/11 moeten zijn, een scharnierpunt in ons strategisch denken”, waarbij vergelding én de veiligheid van de vijfhonderd miljoen Europeanen voorop moet staan.

Geertje Teunissen