Wat zal er gebeuren met het EU-lidmaatschap van Schotland als de Schotten tijdens het referendum op 18 september vóór onafhankelijkheid kiezen? Toekomstig voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker heeft al laten weten dat “het niet zeker is dat een onafhankelijk Schotland zich bij de EU kan aansluiten”, schrijft Christian Oliver in de Financial Times.

EU-juristen en grondwetdeskundigen twijfelen er niet aan dat de toetreding tot de Unie mogelijk is, maar het zal Edinburgh heel moeilijk worden gemaakt, vooral door Spanje dat vreest dat een Schots ‘Ja’ de Catalaanse onafhankelijkheidsdroom kan bespoedigen. Schotland moet ook de vraag beantwoorden of het zich wil aansluiten bij de euro, dat nu in theorie verplicht is voor nieuwe leden. Het enige waar de verdragsdeskundigen in Brussel het over eens zijn is dat de Schotse aansluiting bij de EU niet zo vanzelfsprakend zal zijn of naadloos zal verlopen zoals de Schotse Nationale Partij beweert.

Schotland moet, als het (weer) lid wil worden van de EU, een aanvraag voor lidmaatschap indienen. Daarbij moeten nog wel wat hindernissen worden genomen, schrijft Oliver. Zo moet Schotland eerst worden erkend als een nieuw land:

Zodra het erkend is door Londen, zal hetzelfde moeten gebeuren door de andere lidstaten voordat het een verzoek voor aansluiting bij de EU kan indienen. […] Het erkenningsproces kan gecompliceerd zijn en parlementaire debatten en stemmingen vereisen.

Daarna zal Schotland zich moeten inzetten voor invoering van de euro, zoals de andere EU-landen (“Het Verenigd Koninkrijk en Denemarken konden hier van afzien, iets dat niet geldt voor nieuwe aanvragers”, schrijft de FT).

Ook zal er waarschijnlijk een “overgangsovereenkomst” met de EU voor Schotland worden opgesteld, “een ongekend compromis voor een ongekende situatie”, schrijft de Financial Times. Gedurende de duur van deze overeenkomst zal het nieuwe land dezelfde status als niet-EU-leden als Noorwegen en Zwitserland hebben, die “zich vaak moeten neerleggen bij grote delen van het gemeenschapsrecht van de EU”.

De krant besluit met de opmerking dat indien een onafhankelijk Schotland “nog steeds zes wetgevers naar het Europees Parlement mag sturen”, het land “zeker geen gebruik meer mag maken van de contributiekorting van Groot-Brittannië voor de EU”.