De naderende winter “herinnert iedereen eraan dat [de Russische president, red.] Vladimir Poetin de troeven in handen heeft als het gaat om de gaslevering” aan Europa, schrijft economiejournalist Liam Halligan in The Spectator. Wat voor invloed zal dit hebben op de toch al gespannen betrekkingen tussen Rusland en de Europese Unie?

EUobserver meldt dat uit een stresstest van de Europese Commissie, waarvan de resultaten op 16 oktober zijn verschenen, is gebleken dat “Bulgarije en Finland te maken zouden krijgen met een gastekort van 100 procent en Estland met een tekort van 73 procent” als Moskou de gaskraan zou dichtdraaien. Ook Litouwen, Hongarije, Roemenië, Polen, Griekenland, Slowakije, Letland en Kroatië zouden hier last van kunnen krijgen. De EU benadrukt wel dat de situatie minder verontrustend is dan het lijkt, aangezien het continent kan terugvallen op het gas:

in de opslagtanks (voor bijna 90 procent gevuld in Europa), door gebruik te maken van de koppeling in het gasnet waardoor gas in de EU kan worden rondgepompt, door meer vloeibaar gas op te kopen op de wereldmarkten, de import uit Noorwegen te verhogen en over te gaan op andere brandstoffen, zoals biobrandstof.

Maar de winter zou een heel andere impact kunnen hebben op het land dat zich in het hart van de strijd bevindt: Oekraïne. Energiecommissaris Günther Oettinger, zo schrijft EUobserver, mag dan “optimistisch” zijn over een gasovereenkomst voor de winter tussen Rusland en Oekraïne, Halligan vreest dat laatstgenoemde met een “financiële ramp” te maken kan krijgen:

In juni voorspelde de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD) dat het Oekraïense bnp met 7 procent zou dalen dit jaar. Afgelopen maand werd deze voorspelling bij gesteld naar 9 procent, met daarbij de waarschuwing van de EBRD dat het land in “enorme problemen” zou komen als de energietoevoer vanuit Rusland niet voor de winter zou worden hersteld. [Het Russische gasbedrijf, red.] Gazprom levert ongeveer de helft van het nog steeds hevig gesubsidieerde gas in Oekraïne.

Nu de eurozone wederom in de problemen is geraakt – mede veroorzaakt door de sancties opgelegd aan Rusland vanwege de politieke crisis in Oekraïne waardoor de Duitse economie op de “rand van een recessie” staat – willen de Westerse machten niet riskeren dat de energierekening niet wordt betaald. Halligan voorspelt daarom een versoepeling van de sancties terwijl de protagonist met een reddingsplan komt: aangezien er in Europa en de VS “nauwelijks geld en zeker geen politieke wil is om Oekraïne te helpen” is er voor Oekraïne:

zowel Chinees als (maar dat mag niet hardop worden gezegd) Russisch geld nodig. Dat gaat niet gebeuren voordat het Westen de sancties heeft laten vallen of op zijn minst een duidelijke toezegging heeft gedaan dat te doen, waardoor Moskou hetzelfde kan doen. De realiteit is dat het Westen –Europa in ieder geval- nog veel liever dan Moskou van de sancties af wil.