Op 18 juli publiceerde de Europese Commissie twee rapporten over de rechtsstaat in Roemenië en Bulgarije, die met hun toetreding in 2007 de jongste EU-landen zijn. De conclusies zijn zonder lof: beide landen komen tekort op gebied van democratie en bestrijding van criminaliteit. Een tweeledige constatering die het debat in de nationale kranten heeft aangewakkerd.

"De inbreuk die de USL [Roemeense regeringscoalitie, red.] op de rechtsstaat maakt, heeft ons verder verwijderd van de Schengenruimte", stelt România liberă beschuldigend. In haar rapport laat de Europese Commissie zich hard uit over de situatie op het gebied van de rechtsspraak en democratie in Roemenië. De krant wijt deze harde toon aan de coalitie die momenteel aan de macht is. Deze ´afgang´ is het gevolg van een snelle escalatie op grond van diverse gebeurtenissen:

Cover

Een reeks onrechtmatige, ongrondwettige besluiten, met als toppunt de publicatie van noodbeschikkingen op terreinen waarvoor de regering niet bevoegd was, zoals het inperken van de bevoegdheden van het constitutionele hof (dat niet langer het recht had zich uit te spreken over besluiten van het parlement) en het wijzigen van de referendumwet.

Adevărul wijst erop dat dit rapport van de Europese Commissie in het kader past van het Mechanisme voor Samenwerking en Toetsing (MST), dat "de voorwaarde was waaronder in 2007 werd ingestemd met onze toetreding en die van Bulgarije tot de EU". Verder merkt de krant op dat de toon van het rapport zorgwekkend is.

Cover

“Roemenië krijgt een rapport over zijn rechtsspraak, dat sinds de EU-toetreding van het land niet eerder zo kritisch was: de Europese fundamentele waarden worden niet geëerbiedigd, het vertrouwen van de EU wordt ondermijnd en het toezicht zal worden verscherpt, met ´regelmatige evaluatiemissies´ in Boekarest.”

In zijn hoofdredactioneel commentaar benadrukt Adevărul dat alle vooruitgang die de afgelopen jaren aanhoudend is geboekt, in een paar dagen tijd teniet is gedaan. Volgens de krant is dit de schuld van premier Victor Ponta, interim-president Crin Antonescu en mediamagnaat Dan Voiculescu.

Cover

Wat heeft het trio Ponta-Antonescu-Voiculescu bereikt? Het heeft Europa ervan overtuigd dat onze fragiele democratie met een simpele vingerknip kan worden verwoest. En dat de rechtsstaat een illusie is, die na het hardhandig doorvoeren van een paar noodbeschikkingen in rook opgaat. (...) Dat is een beeld dat wij niet makkelijk kunnen uitwissen. Zelfs over een paar jaar, als wij tot de kringen van de high society proberen door te dringen, zal men ons nog herinneren aan de verschrikkingen van juli 2012.

In Bulgarije constateert het dagblad Sega dat "het vernietigende rapport van de Europese Unie Tsvetanov er niet van weerhoudt om op te scheppen". Een paar uur voor de publicatie van het rapport van de Europese Commissie deed de Bulgaarse minister van Binnenlandse Zaken, Tsvetan Tsvetanov, tegenover het parlement een "wanhopige poging" om alle kritiek vanuit Brussel te verzachten. Zo schrijft de krant:

Cover

De minister zegt dat wij alle Europese aanbevelingen volledig in de praktijk hebben gebracht. Maar in het rapport valt iets heel anders te lezen, namelijk dat de georganiseerde criminaliteit nog altijd het grootste probleem voor Bulgarije is.

Terwijl velen dit rapport beschouwen als "het slechtste rapport sinds de toetreding van Bulgarije in 2007", proberen sommigen, zoals het dagblad Standart, ondanks alle tegenspoed de moed erin te houden.

Cover

De preek van Brussel houdt ons weliswaar weg uit Schengen, maar behoedt ons aan de andere kant voor een golf van illegale immigranten.

Andrey Kovatchev, Europarlementariër voor de centrumrechtse partij GERB [Burgers voor Europese Ontwikkeling van Bulgarije, red.] van premier Bojko Borisov, beschouwt het als "goed nieuws" dat er voortaan afzonderlijke rapporten zullen worden opgesteld over Bulgarije en Roemenië. In deze lijn onderstrepen Bulgaarse commentatoren dat Sofia niet langer de grootste zondebok van Europa is nu het Boekarest is dat het meest onder vuur ligt. VoorTrud is dit echter geen reden tot vreugde:

Cover

Stellen dat wij het beter doen omdat ons buurland wegzakt, is niet bepaald een Europese houding.