De regering kan de overeenkomst niet ondertekenen omdat het land niet kan voldoen aan één van de belangrijkste voorwaarden die door de EU waren gesteld: de vrijlating van de oppositieleidster Joelia Timosjenko. Het parlement heeft namelijk alle wetsvoorstellen die het mogelijk moest maken dat Timosjenko naar het buitenland kon afreizen voor een medische behandeling (en dus kon worden vrijgelaten), afgewezen.

“Viktor Janoekovitsj of het einde van een droom”, kopt internetsite Oekraïnska pravda daags na de beslissing van de Oekraïense regering om het associatieverdrag met de Europese regering volgende week tijdens de top in Vilnius (28-29 november) die gewijd zal zijn aan het Oostelijk Partnerschap, niet te ondertekenen. De oppositiegezinde internetsite meent dat de Oekraïense president door zijn “gemarchandeer” en “gebluf” een einde heeft gemaakt aan de “droom” van een heel land:

Cover

Deze associatie-overeenkomst boeit niet alleen de buitenlandse pers, maar ook de Oekraïners zelf. Het is overal onderwerp van gesprek: op de markten, in het openbaar vervoer en zelfs in nachtclubs.

In Warschau schrijft columnist Mirosław Czech in Gazeta Wyborcza:

Cover

Door het omverwerpen van de tafel waar het associatie-verdrag op moest worden ondertekend, heeft de Oekraïense regering de indruk van Europese politici bevestigd die menen dat Janoekovitsj Europa aan het lijntje houdt om zo de beste deal met Rusland te kunnen krijgen. En niemand zal nog om de tafel willen gaan zitten om te spreken over samenwerking met een dergelijke politicus. De Oekraïense president is gevaarlijk veel op [de Wit-Russische president] Aleksandr Loekasjenko gaan lijken en Oekraïne op landen die worden geregeerd zoals Wit-Rusland. Maar hoop sterft als laatste. Tijdens een bezoek aan Oostenrijk heeft Janoekovitsj verklaard dat Oekraïne natuurlijk niet van de EU zal afdrijven. […] Dus alles is nog niet verloren? En zullen we nog een ommezwaai meemaken? Wie zal het zeggen. In de afgelopen twintig jaar heeft Oekraïne wel met grotere verrassingen te maken gehad.

“Kiev trekt zich terug uit de Unie”, kopt SME. De Slowaakse krant schrijft dat de totale ommezwaai in de betrekkingen tussen de EU en Oekraïne een grote les voor de Europese diplomaten is. Volgens het dagblad worden zij gekenmerkt door een “optimisme dat nergens op is gebaseerd” en houden ze geen rekening met wie ze nu eigenlijk de onderhandelingen voeren. Hoewel het besluit van de regering in Kiev een groot probleem voor Europa vormt, zal het echter rampzalige gevolgen voor de Oekraïners hebben, meent SME:

Cover

De keuze tussen Brussel en Moskou ging niet alleen over economische voordelen op de korte termijn […] maar het ging ook over een meer democratische staat, een beter functionerend rechtssysteem aan de ene kant en een boevenstaat en meer en grotere ellende aan de andere kant. Als hij [Janoekovitsj] en zijn naasten hier voordeel uittrekken, dan zal de meerderheid van de Oekraïners de prijs ervoor moeten betalen.

“Heeft Oekraïne, na het jammerlijke verlies tegen Frankrijk, ook van Europa verloren? Daar lijkt het wel op”, schrijft het Belgische Le Soir. De krant doelt daarmee niet alleen op het associatieverdrag, maar ook op feit dat Oekraïne zich niet heeft weten te plaatsen voor het WK Voetbal in 2014 na de verloren wedstrijd tegen Frankrijk dinsdagavond. Le Soir meent dat het Oostelijk Partnerschap, dat de EU dichterbij de voormalig Sovjetstaten had moeten brengen, “klinisch dood” is en dat de druk van de Russen resultaat heeft gehad:

Cover

De Litouwers, die tot eind dit jaar het roulerend voorzitterschap van de werkzaamheden van de EU in handen hebben, zien hun droom om het semester met een succes in Vilnius te bekronen, uiteenspatten. […] De machtige, in geld uitgedrukte dreigementen van Moskou hebben dus hun vruchten afgeworpen.

De Frankfurter Allgemeine Zeitung spreekt over een ware “machtsstrijd” tussen de EU en Rusland. Volgens de krant komt deze beslissing, een jaar na de start van de onderhandelingen over de associatie-overeenkomst, “veel te laat”:

Cover

De regering in Kiev heeft door de bedreigingen, de handelsblokkades en de buitensporige douanecontroles de boodschap begrepen dat Rusland de middelen heeft om het land, dat al met vele problemen te maken heeft, zelfs failliet te laten gaan als Oekraïne het akkoord met de Europese Unie zou onder tekenen.

“Europa verliest strijd om Oekraïne”, zo vat Die Presse het op de voorpagina samen. De krant vindt het verbazingwekkend dat op 21 november in Brussel rond lunchtijd nog werd gesproken van een “dynamische situatie” en dat in de namiddag geen commentaar meer werd gegeven op de situatie. Die Presse is echter het meest verbaasd over de ommezwaai van Oekraïne:

Cover

Nu zal voorrang worden gegeven aan deelname aan het concurrerende project, een douane-unie naar idee van Moskou, waarvan [president Viktor] Janoekovitsj in het begin afstand van had gedaan.

De Estse krant Eesti Pävaleht maakt zich zorgen dat, nu de verhoudingen tussen de EU en Oekraïne zijn veranderd, de regering in Kiev de kant van de Russen zal kiezen:

Cover

De gebeurtenissen van gisteren hebben aangetoond dat president Viktor Janoekovitsj niet genoeg kracht heeft gehad om een doorslaggevende stap te kunnen nemen. De Russische druk aan de ene kant en de eisen van de EU aan de andere kant bleken een ingewikkelde taak te vormen. […] Deze ommezwaai waarmee Kiev de vriendschapsband met Europa heeft verbroken, lijkt te leiden tot een situatie waarin Oekraïne geen enkele hulp meer hoeft te verwachten van het Westen in het geval het onder druk wordt gezet door Moskou.