China daagt de Europese Unie uit. Het is bezig uit te testen of de 27 EU-lidstaten het enige echte bestaande gemeenschappelijke politieke beleid, namelijk het handelsbeleid, overeind kunnen houden. Europa is op het internationale toneel een vreemde eend in de bijt en bestaat slechts bij de gratie van de handel. Gaan de Europeanen ook op dit gebied de handdoek in de ring gooien?

Er staat veel op het spel. De test richt zich op een toekomstgerichte bedrijfstak: de productie van zonnepanelen. De Europese commissaris voor Handel, de Belg Karel De Gucht, verdenkt de Chinese fabrikanten in deze sector van massale dumping. Hij wil uiterlijk 5 juni een tijdelijke importheffing van zo’n 47 procent op Chinese zonnepanelen invoeren. Op deze wijze wil hij zich sterk maken voor de Europese bedrijven binnen deze sector. Ongeveer 25.000 banen zouden op de tocht staan door de oneerlijke handelspraktijken van hun Chinese concurrenten.

Amerikaanse voetsporen

De Gucht is een dapper man. Hij beschikt over een solide dossier. De commissaris, jurist van beroep, doet niet meer dan in de voetsporen van de Amerikanen te treden. Om niet langer tegen hun gesubsidieerde concurrenten te hoeven opboksen, hebben de Verenigde Staten in het voorjaar van 2012 een heffing van 31 tot 250 procent op geïmporteerde Chinese zonnepanelen ingesteld.

De kwestie is niet zo simpel als het lijkt. De industrie van zonnepanelen in Europa is al behoorlijk in verval. De Europese installatiebedrijven zijn niet blij met de voorgestelde maatregel. Het is voor hen belangrijk dat zij de panelen voor een zacht prijsje kunnen inkopen en dan komen ze vanzelf uit bij de Chinezen.

Dit verklaart deels waarom zo'n zeventien leden van de EU zich tegen het offensief van De Gucht verzetten. Zij staan onder aanvoering van Duitsland, waarvan China de derde handelspartner is. Duitsland realiseert twee derde van zijn handelsoverschot buiten Europa, vooral in Azië en in het bijzonder in China.

Berlijn wil handelsoorlog voorkomen

Berlijn wil een handelsoorlog met Peking koste wat kost voorkomen: de Duitse exporteurs zijn bang de Chinese markt kwijt te raken. Voor hen telt deze markt meer dan de eenheid van de Europeanen. Bondskanselier Angela Merkel ontving deze week haar Chinese ambtgenoot Li Keqiang. Zij heeft het heffingsplan van de Commissie in Brussel verworpen en onderhandelingen met Peking voorgesteld.

Sommige argumenten van de Europeanen die zich tegen het initiatief van De Gucht keren, snijden ongetwijfeld hout. Maar de methode die zij hanteren, is absurd en contraproductief. Het voorbeeld dat Merkel geeft, is wat dit betreft een ramp. De Chinezen zien namelijk niets liever dan dat de ‘barbaren’ verdeeld zijn. Zowel op het gebied van de handelsbetrekkingen als op andere terreinen weet China de onenigheid onder de Europeanen uit te buiten. Het heeft de middelen om Duitsland onder druk te zetten zodat Berlijn vervolgens de rest van de EU meesleurt.

De Europeanen hadden het initiatief van De Gucht publiekelijk moeten omarmen om zich een sterke uitgangspositie te verwerven in eventuele onderhandelingen met China. Dat zou een goede strategie zijn geweest. Kortom, Europa had net als de Verenigde Staten moeten doen. Dan was het niet opnieuw het troetelbeertje van de internationale handel geworden.