De nieuwe kandidaten voor toetreding tot de EU staan vroeg op. Nog voor het aanbreken van de dagenraad verzamelen zich honderden veelal jonge Moldaviërs voor het Roemeense consulaat in Chisinau, de hoofdstad van de republiek Moldavië, het armste land in Europa.

Denis Rotari (21) met zijn felblauwe T-shirt en een tatoeage van een draak op zijn elleboog is tegelzetter van beroep en hierheen gekomen vanwege de liefde. "Ik heb geld nodig voor mijn bruiloft”, zegt hij. Net als de andere mensen in de rij vraagt hij een Roemeens paspoort aan, waarmee hij werk hoopt te vinden als dagloner ergens tussen Rome en Lissabon.

Inmiddels hebben al bijna een miljoen Moldaviërs het eigen land de rug toegekeerd, waar het inkomen per hoofd van de bevolking ongeveer even hoog ligt als in Soedan. Ze verhuren zich als gastarbeider in het buitenland en dat doen ze meestal illegaal. Van de 3,6 miljoen inwoners beschikken circa 120.000 al over een paspoort van het buurland, terwijl meer dan 800.000 inwoners volgens de Roemeense regering in afwachting zijn van goedkeuring van hun paspoortaanvraag. In een poging de stormloop in de hand te houden opende de Roemeense minister van Buitenlandse Zaken op kosten van de EU twee nieuwe consulaten in de provinciesteden Balti en Cahul.

Moldaviërs komen de EU via de achterdeur binnen

De redenering hierachter: de nationalistisch gezinde president van Roemenië, Traian Basescu, wil zijn schare aan onderdanen graag vergroten en zegde toe dat het aantal naturalisaties nog dit jaar zou worden verhoogd tot 10.000 per maand. Zo komt er nu in de EU, die de uitbreidingen beu is, zonder enige vorm van referendum, zonder toestemming van Brussel, Berlijn of Parijs op sluipende wijze toch een uitbreiding naar het oosten op gang. Moldaviërs stemmen met hun voeten en marcheren via de achterdeur zo de EU, het economisch paradijs, binnen.

Sinds in Chisinau de Alliantie voor Europese Integratie de pro-Russische communisten in 2009 hun macht ontnam, betaalt Boekarest cursussen over ‘Euro-Atlantische integratie’ voor ambtenaren van het Moldavische ministerie van Buitenlandse Zaken en voor vertalingen van EU-wetgeving. Hoewel Roemenië zelf zwaar getroffen is door de economische crisis, verstrekte het zijn buurland vorig jaar toch royaal leningen. Het prikkeldraad langs de grens werd verwijderd en sinds afgelopen herfst kunnen inwoners binnen een zone van 30 km aan weerszijden van de grens met Roemenië zelfs zonder visum reizen.

"Eén volk met recht op een gemeenschappelijke toekomst"

Roemenen en Moldaviërs wonen weliswaar in twee verschillende landen, maar “we zijn één volk en dit volk heeft recht op eenheid en een gemeenschappelijke toekomst”, stelde de Roemeense president Basescu vast. Hij droomt van ‘Romania Mare‘, een wederopstanding van Groot-Roemenië volgens de grenzen van 1940, inclusief Moldavië.

De nieuwe regeringsleiders van Moldavië staan niet afwijzend tegenover de avances van Roemenië. Van de 53 parlementsleden van de regeringscoalitie beschikken er 9 zelf ook over een tweede Roemeens paspoort. Met Mihai Ghimpu, de interim-president, staat een unionist aan het roer. Overigens lijkt de meerderheid van de Moldavische bevolking een hereniging met Roemenië, het een na armste land van de EU na Bulgarije, niet bepaald aantrekkelijk te vinden. Uit enquêtes blijkt dat 75% van de bevolking wil toetreden tot de EU, maar dat slechts 2% zichzelf beschouwt als Roemeen. Ook tegelzetter Denis zegt voor het Roemeense consulaat: "Ik wil dat paspoort alleen maar om verder naar het westen te kunnen. Ik heb niets met Roemenië.” Zijn neef werkt al in Madrid op een slachterij. Als Roemenië in maart toetreedt tot het verdrag van Schengen hebben honderdduizenden Moldaviërs met Roemeense paspoorten definitief het recht op vrij verkeer in de EU.

Inmiddels heeft de stroom migranten ook in Brussel de aandacht getrokken. Rechtse populisten maken zich op om zelf van deze voorvallen te profiteren. Andreas Mölzer, EU-parlementariër van de Oostenrijkse volkspartij FPÖ, verzocht de EU-Commissie om een standpunt over de vraag hoe ze een halt dacht te kunnen toeroepen aan het handelen van de Roemenen. "Overigens is er voor Duitsland geen reden tot zorg”, verklaarde Manfred Grund, Duits parlementslid voor de CDU. "De meeste Moldaviërs willen immers het liefst naar Italië of Spanje.