Wat gaat de toetreding tot de EU gewone mensen brengen? Niemand die het precies weet. We zijn nog maar enkele dagen verwijderd van het lidmaatschap van de Europese Unie: wat zal er werkelijk veranderen, welke gevolgen heeft de integratie voor het dagelijks leven, de salarissen, de prijzen, het zoeken van een baan en reizen? Niemand heeft daar echt zicht op.

Naar de ervaringen van andere landen te oordelen, kunnen we zeggen dat elk land een ander verhaal heeft. We kunnen dus slechts gissen naar wat Europa de burgers van Kroatië zal gaan opleveren. Het is niet allemaal zwart of wit. Maar één ding is zeker: het zal niet gemakkelijk zijn.

Gouden bergen beloofd

De leiders beloven gouden bergen vanaf 1 juli. Maar hoe denkt de bevolking over de toetreding van Kroatië tot de EU en hoe zal het EU-lidmaatschap hun leven beïnvloeden? Deze vraag hebben wij voorgelegd aan de inwoners van Rijeka.

Volgens Zdravko Ciro Kovacic, gepensioneerd en legende van het Kroatische waterpolo, "zullen de eerste twee jaar erger zijn dan nu. Maar toetreding was onvermijdelijk; het zou absurd zijn als een klein land als Kroatië geen lid van de EU zou worden. Anders gezegd, ons staat een zware taak te wachten. We vormen nu niet bepaald het archetype van de Europese burger, vooral niet wat werk betreft", zegt hij. "De Kroaten zullen zich dus moeten aanpassen aan de gewoontes van de Europese markt, die onder het gewicht van een recordwerkloosheid, vooral onder jongeren, bezwijkt."

“Sprookjes vertellen”

Ach en wee roepen heeft geen enkel nut, stelt Mirjana Safar, verkoopster: "Persoonlijk verwacht ik dat het beter zal gaan. Ik ben optimistisch van aard en daarom zie ik deze verandering positief tegemoet. Ik hoop dat het voor de jongeren gemakkelijker wordt, dat ze meer mogelijkheden krijgen om te studeren, te werken, enzovoorts. En het zal natuurlijk eenvoudiger worden de grens over te steken; je hoeft niet meer langs de douane om Triëst [in Italië, red.] te bereiken. Ik merk wel dat mensen bang zijn dat ze niet langer regionale producten kunnen verkopen, maar volgens mij hoeven we ons daar geen zorgen over te maken. De andere landen slagen er ook nog steeds in hun kaas en room aan de man te brengen."

Niettemin neemt Hasna Jukic, die een winkel op het belangrijkste plein van Rijeka heeft, een afwachtende houding aan. Volgens haar is de prijsverhoging nu al merkbaar, voordat Kroatië tot de EU is toegetreden: "Eerlijk gezegd denk ik dat het erger zal worden. Allen die het tegendeel beweren, vertellen ons sprookjes. Ik heb thuis twee studenten die binnenkort klaar zijn aan de universiteit en dan een baan moeten gaan zoeken. Ik vrees echter dat er helemaal geen werk voor ze is. Het is tegenwoordig erg moeilijk om aan de bak te komen", zegt ze. Ze heeft een heel plastische voorstelling van het wegvallen van de grenzen: "Als ik geld had, zou ik nu al winkelen in Triëst. Maar omdat er nooit geld is, maakt het me allemaal niet uit."

Meer toeristen trekken

Degenen die werkzaam zijn in de toerismesector, hopen dat Kroatië dankzij het verdwijnen van de grenzen en het simpele feit dat het land tot de EU behoort, meer toeristen zal aantrekken. Dat is wat Nenad Kukurin, restaurant- en hotelhouder, ons vertelt: "De grenzen zullen wegvallen en verder kunnen we gemakkelijker producten inkopen die tot op heden op onze markt niet te krijgen waren. Voor de hotels is het dus een gunstige verandering. Ook zullen de prijzen van bepaalde producten dalen, bijvoorbeeld van champagne, wijnen, Parmezaanse kaas, olijfolie – dat wil zeggen alles wat we in ons vak veel gebruiken. Voor de rest ben ik niet erg optimistisch, maar wat mijn werk betreft, is de toetreding tot de EU een goede zaak."

Volgens visser Ante Bocina zal het lidmaatschap van de Unie voor zijn sector eveneens gunstig uitpakken: "Voor degenen die werken, zal de situatie verbeteren, denk ik. De anderen hebben minder reden om de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien. Degenen die een baan hebben, hoeven dus niet bang te zijn. Concurrentie is altijd welkom." Volgens hem leidt de openstelling van de grenzen tot een vrijere handel voor de vissers, die hun waar eenvoudiger kunnen verkopen, bijvoorbeeld in Italië.

Als overbetaalde arbeidskrachten beschouwd

De kleine ambachtslieden zijn op hun beurt tamelijk sceptisch. Volgens Dince Jovanovski, schoenmaker, is er duidelijk paniek voelbaar. Iedereen is bang en niemand verwacht een positieve ontwikkeling. "De toetreding tot de EU lijkt op de komst van een tsunami. Helaas is niemand positief gestemd. Iedereen houdt zijn hart vast, de koopkracht is dramatisch gedaald en wij zien niet hoe Europa ons iets goeds kan brengen. Persoonlijk verwacht ik er niets goeds van. De Europese Unie heeft er meer bij te winnen dan wij. Wij worden al sinds lang als overbetaalde arbeidskrachten beschouwd. Europa neemt ons niet op om onze levensstandaard te verbeteren maar om van ons een Europees China te maken. Een klein China waar mensen niets anders doen dan werken. Een stage en een salaris verschaffen, is in elk geval al te veel gevraagd."

De meningen zijn dus behoorlijk verdeeld. Binnenkort zullen we weten wie er gelijk en wie er ongelijk heeft.