De gebeurtenis die gisteren heeft plaatsgevonden, is ongekend. En laten we hopen, dat het de start van een fundamentele verandering is voor Europa en Frankrijk. De EU-leiders hebben aan de zijde van François Hollande en zijn voorganger Nicolas Sarkozy gedefileerd en hun steun aan Frankrijk na de terroristische aanslagen uitgesproken. Er waren ook veel leiders van andere staten, waaronder die van Israël en Palestina, en alle verantwoordelijken van de Europese instellingen.

Europa, dat vaak wordt bekritiseerd niet meer dan een eenheidsmarkt te zijn, heeft aangetoond dat het meer is dan dat. Dat het meer dan dat zou moeten zijn. Nu het geconfronteerd is met deze terroristische barbaarsheid heeft Europa opeens weer zijn wortels herontdekt.

Europa heeft te maken met nieuwe uitdagingen nu de voorspoed van het continent in gevaar is gekomen.

Toen zestig jaar geleden een start werd gemaakt met Europese eenwording was dat om de vrede en democratie veilig te stellen. Europa heeft te maken met nieuwe uitdagingen nu de voorspoed van het continent in gevaar is gekomen. Zoals Matteo Renzi benadrukte, Europa heeft een gemeenschappelijke munt, maar heeft nieuwe hulpmiddelen nodig om de veiligheid te garanderen (inlichtingen, defensie en meer), of dat nu aan de poorten van de EU is (Oekraïne, Syrië, Libië) of in het eigen gebied. Er is zonder twijfel méér Europa nodig en niet minder. En dat zal niet eenvoudig zijn. Bovendien moeten de vertegenwoordigers van de landen die gisteren aanwezig waren, blijk geven van hun vastberadenheid om het terrorisme aan het pakken, waar ook ter wereld. Daarbij moet wel worden aangetekend dat het dezelfde leiders zijn die Syrië volledig in de steek hebben gelaten.

De gebeurtenis van gisteren kan ook een scheppend, of beter: herscheppend, effect hebben op een Frankrijk dat gekweld wordt door twijfel en verdeeldheid en dat beland is in een crisis waar geen einde aan lijkt te komen. Hopelijk worden de Fransen zich weer bewust van de waarden waar Frankrijk voor staat. Het internationale gevoel van ongeloof naar aanleiding van deze reeks moorden heeft het land verbaasd. In het land van de Verlichting is de executie van de tekenaars van Charlie Hebdo, net zoals de antisemitische aanslag die daarop volgde, het begin van iets anders.

Toen Angela Merkel, die in Duitsland een scheuring ziet ontstaan door het onderwerp immigratie, zei dat ze onder de indruk was van de reactie van het Franse volk, waren dat niet slechts woorden. Deze bijzondere steun uit de hele wereld betekent dat Frankrijk moet nakomen waar het voor staat: een republiek creëren waar alle mensen met verschillende religies en achtergronden een samenleving vormen die pluriform en zonder kerkelijke binding is en waar racisme en fanatisme verworpen worden. Het zal echter niet meevallen omdat te bereiken.

Het ontwaken op de dag na dit helende weekend zal lastig zijn. De polemiek zal weer de kop opsteken. De regering en de volksvertegenwoordigers van alle partijen en de religieuze leiders moeten aan de verwachtingen van het volk proberen te voldoen. De noodzaak voor meer veiligheid moet leiden tot efficiënte oplossingen en tot het afwijzen van demagogische voorstellen die er zonder twijfel zullen komen. Links zal pragmatische moeten zijn en nu de realiteit onder ogen moeten zien. Rechts zal constructieve oppositie moeten voeren en de extremistische uitwassen buiten de deur moeten houden. Een vrome wens? Buitengewone omstandigheden vragen om buitengewone oplossingen.