Een blunder die Israël verder van de EU verwijdert

De aanval van het Israëlische leger op de "Vloot van de vrijheid", het konvooi schepen met goederen voor de Gazastrook met pro-Palestijnse activisten aan boord waarbij een tiental passagiers van het Turkse schip Mavi Marmara is omgekomen, heeft in de Europese pers tot grote verontwaardiging geleid. Hierin worden de internationale gemeenschap en de Europese Unie opgeroepen tegen Israël op te treden. Er klinkt veel verontrusting over de gevolgen van de oplopende spanningen tussen Israël en Turkije.

Gepubliceerd op 1 juni 2010 om 14:46
Orthodoxe joden kijken naar het Turkse schip "Mavi Marmara", voor de haven van Ashdod (Israël).

"Regeringen, de VN en de Europese Unie moeten ferme maatregelen treffen," aldus het Franse dagblad L’Humanité. Het dagblad vraagt de Europese Unie om "onmiddellijke opschorting van het associatieakkoord met Israël en de verkoop van wapens aan het land". In Duitsland stelt Die Tageszeitungvoor om voor alle wapenleveranties als voorwaarde te stellen dat het embargo tegen Gaza wordt opgeheven en de bouw van joodse nederzettingen in de westelijke Jordaanoever wordt stopgezet. De Vlaamse krant De Morgen betreurt het feit dat "de EU zeer positief staat tegenover Israëls recente toetreding tot de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling)". In De Vlaamse krant De Standaard roept de voorzitter van de non-profitorganisatie 11.11.11 de Belgische regering op om "aan de vooravond van het voorzitterschap van de EU een duidelijk standpunt in te nemen". Ook vindt hij dat "de EU het debat moet openen over Israëls speciale status binnen Europa. Is het wel geoorloofd dat het binnenkort toetreedt tot de Europese ordehandhavingsdienst Europol?" vraagt hij zich af. "Als de EU niet kordater optreedt en zijn hefbomen gebruikt, geeft ze Israël carte blanche voor zijn schendingen van het internationaal recht", waarschuwt hij.

Westerse leiders hebben "gebrek aan lef"

"Het is niet nieuw dat de Israëlische regering het internationale recht met voeten treedt," voegt Die Tageszeitung hieraan toe. Het Duitse dagblad wijst erop dat "de Mossad bij de moord op [een kopstuk van de Palestijnse Hamas] in Dubai begin dit jaar gebruik heeft gemaakt van valse Europese paspoorten. Londen en Parijs konden deze smaad niet waarderen, maar de Israëlische regering had er geen moeite mee." In The Independent verwijt de gerenommeerde Midden-Oostencorrespondent Robert Fisk de Westerse leiders hun "gebrek aan lef" na de misstappen van Israël in de afgelopen jaren tijdens de oorlog in Libanon en in Gaza. De vloot die op weg was naar de Gazastrook bestond uit "Europeanen, Amerikanen, overlevenden van de Holocaust die hebben besloten naar Gaza te gaan omdat hun politieke leiders zich niet aan hun beloften hebben gehouden," schrijft hij. "In de afgelopen 24 uur heeft zich een kentering voorgedaan in het Midden-Oosten en de Israëliërs lijken niet te hebben begrepen wat er is gebeurd. De wereld heeft genoeg van alle misstanden. Politici zijn de enigen die zich niet uitlaten.”

De trage reactie van de Europese Unie

Een reactie van de Europese Unie heeft niet al te lang op zich laten wachten. Maar, zo wordt er in El Paísgesteld, "de ambassadeurs van de Europese Unie hebben er wel meer dan vier uur over gedaan om een persbericht op te stellen waarin zij de Israëlische militaire operatie in internationale wateren veroordelen". De Europese Unie vraagt de Israëlische autoriteiten om "een onmiddellijk, volledig en onpartijdig onderzoek" om duidelijkheid te krijgen over wat er is gebeurd. De krant vertelt bovendien dat de 27 lidstaten verdeeld waren over dit communiqué. Zo eiste een aantal lidstaten opschorting van het associatieakkoord met Israël. Volgens El País vormt de tekst een "consensus" tussen de landen die een fellere veroordeling van Israël wilden en de landen die liever wilden afwachten totdat zij "over meer elementen zouden beschikken om te kunnen oordelen". De Europese Unie heeft tevens geëist dat "de check points die de levering van humanitaire hulp naar Gaza in de weg staan en de doorgang van goederen en personen van en naar de Gazastrook belemmeren onmiddellijk, permanent en onvoorwaardelijk opnieuw worden opengesteld". "Het beleid van permanente sluiting van de grens is onaanvaardbaar en contraproductief", stelt ook Catherine Ashton, in navolging van de Westerse hoofdsteden voor wie deze situatie een doorn in het oog is, die voortduurt sinds de islamistische beweging Hamas in Gaza de macht in handen heeft genomen, zoals staat te lezen in de Franse krant Libération. Het communiqué zal "de betrekkingen tussen Europa en de regering van Benjamin Netanyahu doen bekoelen," valt te lezen in de Spaanse krant La Vanguardia, want de tekst bevat de term "veroordelen" en dat woord is taboe in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Israël.

Israël tempert de internationale reacties

In Israël is de veroordeling van Europa niet in goede aarde gevallen: "Het is tragisch wat zich aan boord van de Mavi Marmara heeft afgespeeld. Maar de internationale reactie op deze gebeurtenissen is niet gerechtvaardigd," aldus de Jerusalem Post. In de krant wordt uitgelegd dat "de Hoge Vertegenwoordiger voor buitenlandse aangelegenheden van de Europese Unie Israël heeft verzocht de blokkade van Gaza op te heffen, vooruitlopend op de druk die de komende dagen op Israël zal worden uitgeoefend, want de Europese Unie moet een crisisbijeenkomst organiseren om de gevolgen van het incident aan boord van de Mavi Marmara te bespreken". Journalisten van de Israëlische krant Ha'aretz zijn echter van oordeel dat het redelijk is te stellen "dat Europa en de Verenigde Staten het niet bij een berisping van Israël kunnen laten".

Turkije tussen twee vuren

"Het beleid van Israël neemt radicalere vormen aan," betreurt het Duitse dagblad Die Tageszeitung. "Israël ziet de noodzaak er niet meer van in om rekening te houden met zijn bondgenoten, vrienden en bemiddelaars. Turkije is een van de zeldzame landen die een productieve bemiddelende rol in het Midden-Oosten kunnen spelen. En Netanyahu laat schoten op Turkse schepen afvuren." In de Italiaanse krant La Stampa wordt gesteld dat de verslechtering van de diplomatieke betrekkingen tussen Turkije en Israël sinds een aantal maanden "meer behelst dan een bilateraal geschil en Turkije hiermee in het Westerse kamp wordt geplaatst". Voor het dagblad is het vrijwel zeker dat Turkije niet tot Europa zal worden toegelaten, "maar hoe lang kan het land nog deel blijven uitmaken van de NAVO?" " Zolang de mogelijkheid van toetreding van Turkije tot de Europese Unie nog aan de orde was, zorgde het perspectief van een dubbel lidmaatschap (van de Europese Unie en de NAVO) ervoor dat Ankara deel bleef uitmaken van de Europese landen die lid waren van de Noord-Atlantische verdragsorganisatie. Maar naarmate kansen van lidmaatschap van de Europese Unie verkeken lijken, rijzen er problemen. Doordat Turkije wordt tegengehouden aan de poort van Europa heeft het land een eigen politiek voor het Midden-Oosten uitgestippeld." Door op te treden als een speler in het Midden-Oosten stelt het land zich ook meer bloot aan betrokkenheid bij onopgeloste conflicten in de regio dan wanneer het zou optreden als lidstaat van de Europese Unie, of als serieuze toekomstige kandidaat-lidstaat. "Het trauma van een verwijdering tussen Israël en Turkije is nu een feit," staat ook te lezen in een andere Italiaanse krant La Repubblica. Volgens het Turkse dagblad Zaman blijft de schade voor Israël niet beperkt tot de betrekkingen met Turkije. "De passagiers en de schepen van dit hulpkonvooi zijn afkomstig uit verschillende landen. Aan boord bevonden zich leden van het Europees Parlement en zelfs iemand die de holocaust heeft overleefd. De Europese Unie en diverse landen hebben naar aanleiding van deze aanval scherpe kritiek geuit aan het adres van Israël."

Are you a news organisation, a business, an association or a foundation? Check out our bespoke editorial and translation services.

Ondersteun de onafhankelijke Europese journalistiek.

De Europese democratie heeft onafhankelijke media nodig. Voxeurop heeft u nodig. Sluit u bij ons aan!

Over hetzelfde onderwerp