Ieren vertrekken weer naar Liverpool

In 20 jaar zijn de werkloosheidscijfers in het door de crisis getroffen Ierland nog nooit zo hoog geweest. Veel mensen vertrekken naar de Britse havenstad Liverpool, een stad waar driekwart van de inwoners Ierse wortels heeft.

Gepubliceerd op 16 maart 2012 om 15:42
Richard Carter via Flickr CC  | Muurtekening in Liverpool van de uit Ierland afkomstige Agnes Jones (1832 – 1868), de eerste opgeleide supervisor van verpleegkundigen in het Workhouseziekenhuis in Liverpool.

Net als Boston en Glasgow was Liverpool jarenlang synoniem voor emigratie vanaf het Eiland van Smaragd. Zolang de Keltische Tijger brulde, vond de reis veelal in tegenovergestelde richting over de Ierse Zee plaats. Maar het economische tij is gekeerd, en het graafschap Merseyside is opnieuw de bestemming voor een nieuwe generatie migranten.

Voor 2012 wordt voorspeld dat er ongeveer 75.000 Ieren zullen emigreren, een niveau dat hoger ligt dan eind jaren tachtig. In een land met een bevolking van 4,5 miljoen mensen, hebben dergelijke verschuivingen grote gevolgen. De Irish Times is zelfs een Emigratiegeneratie-blog gestart, waarvan de kop eruitziet als een vertrektijdenbord.

Als gevolg van de stijgende werkloosheid richten jongeren, vooral mannen van rond de twintig, zich voor werk op andere Europese landen, Australië en het Midden-Oosten. Volgens de meest recente cijfers van het Britse Bureau voor de Statistiek wonen er nu 356.000 Ierse burgers in het Verenigd Koninkrijk. Het aantal nieuwkomers wordt er alleen overtroffen door Poolse immigranten.

De emigratie is sinds 1989 – toen vertrokken er 44.000 mensen – niet meer zo hoog geweest. De impact daarvan werd nog eens onderstreept toen de Ierse voetbalbond afgelopen winter op het schiereiland Dingle niet in staat bleek voldoende teams te vormen omdat er niet genoeg mannen waren.

"Kiezen tussen instabiliteit en aantrekkelijke baan"

Liverpool, dat een lange geschiedenis van immigratie vanuit Ierland kent (driekwart van de inwoners van de stad claimt ten minste een paar Ierse genen te hebben), heeft te maken met een nieuwe Ierse migratiegolf.

Academicus en voormalig journalist Michael Mulqueen en zijn vrouw Fidelma kochten hun droomhuis in 2008, toen hij er als buitengewoon hoogleraar college gaf aan de Universiteit van Limerick. Hun twee kinderen gingen er naar school en ze woonden er dichtbij hun naaste familie in het graafschap Clare.

Toen werd hem een baan aangeboden als hoofd van de faculteit Politieke Wetenschappen, Media en Communicatie bij de Hope University in Liverpool. "Voor het gezin was het een verschrikkelijk moeilijk besluit, omdat we de kinderen niet uit hun vertrouwde omgeving wilden halen", vertelt Mulqueen. "We moesten kiezen tussen instabiliteit en de aantrekkelijke baan."

In eerste instantie pendelde Mulqueen iedere week heen en weer en werd daarin gesteund door de faculteitsvoorzitter, die in een vergelijkbare situatie had gezeten. Hij vertrok op zondagavond en was dan op donderdag laat weer thuis. "Het was een enorm intensieve periode, waarin ik erg lange en vermoeiende dagen maakte", vertelt hij. "Doordeweeks spraken we elkaar via Skype, maar de kinderen lieten merken dat ze daar niet zo blij mee waren. Toen namen we de beslissing ervoor te gaan en te emigreren."

Veel overeenkomsten tussen Liverpool en Limerick

Het gezin kwam in februari 2011 aan in Liverpool. Zijn vrouw werkte nog steeds in Limerick, dus nu was zij het die een paar maanden lang de andere kant op forensde. Het bleek nog een hele toer te zijn om een plekje op de juiste school voor de kinderen te vinden, en hij denkt dat dat nog erger zou zijn geweest als Engels niet hun eerste taal was. De familie vierde voor het eerst Kerst in Liverpool, ze maakten er vrienden en vinden inmiddels dat ze er snel gesetteld zijn.

Mulqueen vertelt dat Liverpool en Limerick veel overeenkomsten vertonen. "Hoewel het volledige herstel van Liverpool nog wel even zal duren, zijn er enorme sprongen vooruit gemaakt sinds ik hier in de vroege jaren negentig voor het eerst kwam. Van de andere kant heeft Limerick nu te kampen met bijna dezelfde problemen met sociale achteruitgang, huisvesting en probleemwijken."

Mulqueen groeide op in het graafschap Galway, dat een aantal sociale achterstandsgebieden kent. Na hun afstuderen in de vroege jaren negentig vertrok een deel van zijn medestudenten uit Ierland.

Voelt hij zich schuldig over zijn vertrek? Hij zegt dat de Ierse regering een gigantische bijdrage aan de economische groei heeft gedaan door het onderwijs te verbeteren en zwaar te investeren. Hij denkt daarom niet dat de migratie voor toekomstige generaties veel problemen zal opleveren.

"Migratie: een keuze voor een levensstijl"

Michael Noonan, de Ierse minister van Financiën, veroorzaakte in januari nogal wat opschudding door migratie "een keuze voor een levensstijl" te noemen, en stelde dat het niets te maken had met de economische crisis. Noonan, van wie drie kinderen in het buitenland wonen, zei: "Er zijn altijd jonge mensen die uit Ierland vertrekken en die naar Ierland toe komen. Sommigen van hen zijn emigranten in de klassieke zin van het woord. Anderen willen gewoon een tijdje van het eiland af." Later zei hij dat zijn woorden uit hun verband waren gerukt.

Alan Barret, van het Ierse Economische en Sociale onderzoeksinstituut, beschrijft de terugkeer van de emigratie als een van de meest traumatische onderdelen van de Ierse instorting. In de hele periode vanaf de onafhankelijkheid tot de Keltische Tijger in de jaren negentig, konden mensen die in Ierland geboren waren, er nooit vanuit gaan dat ze in Ierland zouden werken. Dat veranderde met de Keltische Tijger, maar die periode is nu weer voorbij.

"Net als bij vorige emigratiegolven, blijft het Verenigd Koninkrijk een van de belangrijkste bestemmingen voor Ierse emigranten. De slechte staat van de Britse arbeidsmarkt en de relatieve kracht van de Australische economie betekenen echter dat Australië tijdens deze golf meer Ieren trekt."

Hij deelt de zorg dat deze uittocht de Ierse kansen op economische groei beperkt, niet. "De ervaring uit de jaren tachtig en negentig is dat mensen in slechte tijden vertrekken, maar ook weer terugkeren als het weer beter gaat."

Are you a news organisation, a business, an association or a foundation? Check out our bespoke editorial and translation services.

Ondersteun de onafhankelijke Europese journalistiek.

De Europese democratie heeft onafhankelijke media nodig. Voxeurop heeft u nodig. Sluit u bij ons aan!

Over hetzelfde onderwerp