Soberheid als manier van leven

De Esten zijn als laatsten tot de eurozone toegetreden en regisseren de financiën van het land en hun persoonlijke leven met straffe hand. Vaak maken ze er zelfs een kwestie van nationale trots van.

Gepubliceerd op 13 september 2012 om 11:40

Het sleutelwoord ‘austerity’ begint tot het vocabulaire van de Esten door te dringen. Je hoort het steeds vaker. Het woordenboek Merriam-Webster heeft het zelfs tot het Woord van het Jaar uitgeroepen. In het Estisch roept het woord ‘zuinigheid’ somberheid op. Er hangt een zweem van armoede omheen. Diep in ons brein associëren we het met de roman ‘Zuivering’ van Sofi Oksanen [een Finse schrijfster met een Estische moeder, red.]. Maar als we het positief bekijken, zou zuinigheid wel eens tot het Nokia van Estland kunnen uitgroeien. Zij maakt deel uit van onze cultuur en godsdienst in de wijze waarop wij tegen de wereld aankijken, maar ook van ons dagelijks leven.

In de Estische literatuur staat het personage Tuuli Botik – "ijverig, zuinig en volgzaam" – uit de novelle ‘Elu allikad’ [Lett: bronnen van het leven, red.] van de schrijver Mihkel Mutt bekend om zijn zuinigheid. Zuinig leven kan echter veel irritanter zijn dan erover praten.

Hoe brengen de Esten hun zuinigheid in de praktijk? Jonge meisjes vertrekken naar Londen om er als serveerster te werken. Ze verdienen aardig wat geld maar wonen met z’n drieën als muizen opeengepakt in een kleine kamer. De mannen gaan in Finland in de bouw werken. Zij nemen een tas proviand voor de hele week mee: worst, kaas, pakjes soep en bierblikjes. Het enige wat ze achterlaten, zijn afvalbakken en een onaangename geur. Als een symfonieorkest een concert geeft in het buitenland, nemen de musici hun eigen brood mee. Zakgeld geven ze uit aan boeken. Zuinig leven is rigoureus.

President wereldwijd over de tong door zuinigheid

Maar zuinig leven kan ook heilzaam zijn. Via het Europese noodfonds (ESM) heeft de Estische overheid beloofd aan Europese lidstaten die in nood verkeren (lees: die hun geld hebben verkwist), 1,3 miljard euro over te maken, afkomstig van onze belastingbetalers. "Bij de vaststelling van dit bedrag is rekening gehouden met onze armoede. Het zal in 2023 opnieuw worden beoordeeld", staat geschreven op de site van de ERR [de publieke omroep van Estland, red.]. Met andere woorden, als we niet zo zuinig leefden, was de situatie nog veel erger geweest.

President Toomas Endrick Ilves heeft zich kwaad gemaakt over uitspraken van de Amerikaanse columnist Paul Krugman. Hij verweet Krugman dat hij het herstel van de Estse economie onvoldoende had geprezen. Om geld te besparen, stuurde hij zijn boodschap via Twitter de wereld in. Vervolgens werd Ilves over de bezuinigingen geïnterviewd door Fareed Zakari, een gerenommeerde journalist van CNN. Dankzij onze zuinigheid ging onze president dus wereldwijd over de tong. En niet geheel onverwacht: mensen die over zuinig leven praten, zijn vaak degenen die het meest verdienen, in Europa of in hun eigen land.

Je zou kunnen zeggen dat zuinigheid voor de Esten een bekende mentale en fysieke gezondheidstoestand vormt. Onze hele geschiedenis door zijn wij ermee vertrouwd geweest. In 2005 heeft de Hervormingspartij het plan opgevat om Estland binnen vijftien jaar tot een van de rijkste landen van Europa te maken. Vanwege de economische crisis is dat niet gelukt en nu lijkt deze partij zich een ander doel te hebben gesteld: eerst moet ons land tot de zuinigste van Europa gaan behoren en vervolgens moeten we het predicaat krijgen van wereldkampioen op bezuinigingsgebied. Zo’n doelstelling is voor de politieke elite toch zeker interessanter dan Estland te regeren en zich een beetje te vervelen.

Are you a news organisation, a business, an association or a foundation? Check out our bespoke editorial and translation services.

Ondersteun de onafhankelijke Europese journalistiek.

De Europese democratie heeft onafhankelijke media nodig. Voxeurop heeft u nodig. Sluit u bij ons aan!

Over hetzelfde onderwerp