Op het hoogtepunt van de financiële crisis was ik te gast op een cocktailparty ten huize van een van de vele mensen die waren ingehuurd om de financiële toestand van het land te repareren. Aan het eind van de avond zwaaide de deur open en paradeerden vijf mannen de vloer over, op een manier die me deed denken dat ze zojuist uit een “Men in Black”-film waren gestapt.

Men in Black

Ik vroeg wie de nieuwe gasten waren en kreeg te horen dat dit de inspecteurs van het IMF en de ECB waren, die kwamen peilen hoeveel vooruitgang we hadden geboekt. De mannen met hun zwarte pakken en strak achterovergekamde haar straalden vertrouwen uit. Terwijl de rest van ons somber naar de bodem van zijn glas keek, hielden zij met een vrolijke en ietwat zelfvoldane blik in de ogen hof op het feestje. Zij vertelden ons waar het verkeerd was gegaan en dat de weg omhoog lastig zou worden. Ik denk dat ik me nog nooit zo rot heb gevoeld na een feestje als toen. Maar nu, drie jaar later, gaan we naar ons werk in de wetenschap dat we niet langer onder de plak van de trojka zitten.

Al het geweeklaag en gehuil dat gepaard is gegaan met ons zogenaamde soevereiniteitsverlies in 2010 moet plaatsmaken voor nieuw vertrouwen, nu we de eerste stappen zetten op de veelgeprezen weg naar herstel. Maar voelen we ons deze morgen ook echt anders? Waarschijnlijk niet. Het achter ons laten van de reddingsoperatie is ongetwijfeld een positieve stap, maar een groot deel van de economische crisis heeft zich grotendeels aan onze controle onttrokken; dat zal ook gelden voor de komende paar jaren van herstel.

Powerhouse van de eurozone

Veel lidstaten van de Europese Unie hebben verklaard dat de recessie ten einde is gekomen, maar de zwakke groei van 0,2 procent in de EU in het derde kwartaal van dit jaar vertelt een ander verhaal. De krachtige Duitse groei daalde naar 0,3 procent en de Franse economie kwam zelfs op 0,1 procent uit.

In de uit zeventien staten bestaande eurozone bedroeg de groei eveneens slechts 0,1 procent, nu het herstel zich nog steeds langzaam stabiliseert, na een bijna drie jaar durende recessie. De bescheiden groei is veroorzaakt door een opleving van de consumentenuitgaven, maar de overheidsfinanciën blijven zwak. De groei is aanzienlijk vertraagd ten opzichte van de 0,3 procent uit het tweede kwartaal van 2013.

Het economische powerhouse van de eurozone, Duitsland, zag het bruto binnenlands product stijgen met 0,3 procent, maar dit was volgens het Federale Bureau voor de Statistiek uitsluitend te danken aan de binnenlandse vraag. Duitsland blijft de voornaamste groeimotor, waar de consumentenuitgaven en de export een gezond niveau halen.

Hypotheekachterstanden

Intussen sprak in ons eigen land de recht-toe-recht-aan-verklaring van managing director Christine Lagarde van het IMF afgelopen vrijdagavond boekdelen. Hoewel ze het ermee eens was dat Ierland herstellende was, zei ze dat de duurzaamheid van de staatsschuld “kwetsbaar blijft”. De economische uitdagingen blijven zonder enige twijfel bestaan. De werkloosheid is te hoog, de duurzaamheid van de staatsschuld blijft fragiel, en de schulden van de particuliere sector wegen zwaar op ieder herstel.

Op geen andere plek in Europa heeft een land zich zo aanpassingsbereid en dynamisch betoond

De banken die aan de wieg van de crisis stonden, verkeren nog steeds niet in goede gezondheid nu hypotheekachterstanden en niet-renderende lonen op hun balansen drukken. “Een aanhoudende, doelgerichte beleidsuitvoering is daarom noodzakelijk als Ierland volledig van de crisis wil herstellen”, zegt Lagarde. Dit is codetaal voor “Bereid je voor op nog een paar zware jaren”. Minister van Financiën Michael Noonan waarschuwde vorige week dat “we niet weer uit de band kunnen springen”. Maar velen zouden willen betogen dat we sowieso nooit uit de band zijn gesprongen. Op geen andere plek in Europa heeft een land zich zo aanpassingsbereid en dynamisch betoond. Iedereen heeft de pijn van de aanwezigheid van de trojka gevoeld, zowel financieel als mentaal.

Tienduizenden mensen zijn baan kwijt

Het is de moeite waard om het afscheid van het steunprogramma te vieren, en we moeten er ook van leren. De afgelopen drie jaar zijn de levens van de mensen ondersteboven gekeerd. Tienduizenden mensen zijn hun baan verloren en nog veel meer mensen zijn geëmigreerd. Avondjes buiten de deur zijn ingeruild voor films thuis, de Toyota Avensis die iedere drie tot vier jaar werd vervangen is nu aan de praat gehouden. Kinderen zijn van particuliere scholen gehaald, mensen zijn hun huis, spaargeld en pensioen kwijtgeraakt.

Deze ochtend staan we aan het begin van een nieuwe weg; we weten allemaal dat het niet makkelijk zal worden, maar we weten tenminste dat het ergste achter ons ligt. Als u tot nu toe uw baan/huis/bedrijf heeft behouden, is er een redelijk goede kans dat u uit de problemen bent. We moeten onszelf een schouderklopje geven voor hoe ver we als land zijn gekomen. En laten we vandaag proberen het geparadeer van de Men in Black te imiteren, die nu gelukkig het land hebben verlaten, op zoek naar een ander “feestje”.