Vanaf 2014 openen Engeland en andere Europese landen hun arbeidsmarkt voor Bulgaren en Roemenen. Daarmee komt er een eind aan de tijdelijke beperking die van kracht werd toen Bulgarije en Roemenië toetraden tot de Europese Unie. De Britse regering heeft bij herhaling duidelijk gemaakt dat zij niet kan voorkomen dat arbeidsmigranten uit deze landen de oversteek maken. Zelfs de veelbesproken campagne om buitenlandse werkzoekenden te ontmoedigen naar Engeland te komen, is inmiddels gestaakt.

De vraag is daarom niet hoe we nieuwkomers kunnen weren van de Engelse arbeidsmarkt, maar of we voldoende op deze ontwikkeling zijn voorbereid. Het antwoord op die vraag is duidelijk: zeker niet. Het is lastig om een precieze inschatting te maken van de schaal van deze toekomstige arbeidsmigratie. Recent onderzoek dat het National Institute of Economic and Social Research op last van de Engelse regering uitvoerde, is allerminst duidelijk in dit opzicht.

Lakse houding gevaarlijk

“Engeland is voor Bulgaren en Roemenen geen voorkeursbestemming, maar dat zou zomaar kunnen veranderen”, zo luidt de conclusie van de onderzoekers. Hoewel een cijfermatige inschatting ontbreekt, rekent de Engelse overheid erop dat het aantal arbeidsmigranten op jaarbasis aanzienlijk lager zal liggen dan 50.000 geschat door MigrationWatch UK, en dat er dus geen aanleiding is tot ongerustheid.

Deze lakse houding kan gevaarlijk zijn. Het aantal nieuwkomers mag vooralsnog onbekend zijn, toch is het van het grootste belang om goed voorbereid te zijn. Op andere gebieden blijkt reeds wat de gevolgen kunnen zijn wanneer niet tijdig wordt geanticipeerd om demografische verschuivingen.

Zo heeft de babyboom die een eerdere toestroom van migranten met zich meebracht, gezorgd voor een enorme druk op onderwijsinstellingen. Zelfs zonder extra leerlingen van Bulgaarse of Roemeense afkomst heeft Engeland op jaarbasis meer dan 400 nieuwe basisscholen nodig om aan de grote vraag te kunnen voldoen. Sociale voorzieningen hebben te maken met een vergelijkbare grote aanwas.

Minder bezighouden met navelstaren

In een sterk artikel maakten Frank Field en Nicholas Soames vorige week duidelijk dat de Engelse bevolking in 2030 zal pieken op 70 miljoen mensen, zelfs wanneer het aantal buitenlandse immigranten wordt beperkt tot 40.000 per jaar. Dat betekent dat er op termijn een nieuwe stad zal moeten verrijzen, in grootte vergelijkbaar met steden als Birmingham, Manchester, Liverpool, Bradford, Leeds, Sheffield, Glasgow, Bristol en Oxford. Volgens beide auteurs is het probleem zo urgent dat de EU in deze periode van hoge werkloosheid zal moeten afzien van vrij verkeer van werknemers.

Het lijkt er echter niet op dat dit op korte termijn zal gebeuren. Daarom zou het een goede zaak zijn wanneer politici – aan beide zijden van het politieke spectrum – zich minder bezighouden met navelstaren, en voorbereidingen gaan treffen. Daarbij is het niet alleen zaak om te bepalen hoe arbeidsmigratie kan worden beperkt, maar ook hoe sociale voorzieningen op lokaal en landelijk niveau het hoofd kunnen blijven bieden aan de enorme bevolkingsgroei op ons toch telkens dichter bevolkte eiland.