Orthodoxe priesters bij de kathedraal in Athene tijdens de aankondiging van de nieuwe aartsbisschop in februari 2008. (AFP)

Schatrijke Kerk weigert belasting te betalen

De socialistische regering van Griekenland probeert zijn tekorten aan te vullen door het vermogen van de machtige orthodoxe Kerk te gaan belasten. Maar deze staat binnen de staat, en grootste grondeigenaar van het land, wil daar niks van weten.

Gepubliceerd op 24 november 2009 om 16:29
Orthodoxe priesters bij de kathedraal in Athene tijdens de aankondiging van de nieuwe aartsbisschop in februari 2008. (AFP)

Het gemopper over een weer neemt toe tussen Kerk en Staat, die in Griekenland niet gescheiden zijn. De machtige Grieks-orthodoxe Kerkheeft geen goed woord over voor de aankondiging van de socialistische regering om onroerendgoedbelasting (ongeveer 600.000 euro) te gaan heffen over haar bezittingen, en weigert eenvoudigweg te betalen.

"De Kerk van Griekenland draagt bij aan de Staat zolang deze goed functioneert. Gebeurt dat niet, dan zien wij geen enkele reden om dat nog te doen", laat pater Theoklitou uit Ioannina [in het noordwesten van het land] weten. De financiële beheerder van de Griekse Kerk bevestigt dat "deze belasting ertoe zal leiden dat een aantal onderdelen van de Kerk in de schulden raken". Hij ziet niet in waarom de Kerk belast moet worden, aangezien er "geen sprake is van een oorlogssituatie of natuurramp. Er wordt ons gevraagd bij te dragen aan het conjunctuurgevoelige economische beleid. Maar er is geen sprake van dat wij de rekening van een ander zullen betalen!"

Kerk bezit grond ter waarde van meer dan 700 miljoen euro

Pater Theoklitou benadrukt bovendien dat "de staat al vaker eigendommen van de Kerk in beslag heeft genomen". De laatste keer gebeurde dat in 1952 toen er een contract werd ondertekend waarin de verplichtingen van beide partijen staan opgesomd. Dit contract tussen Kerk en Staat is overigens nog steeds van kracht. Hij licht verder toe dat de waarde van de grond in bezit van de Kerk volgens de meest recente schattingen van de Griekse nationale bank 702.160.000 euro bedraagt. Dit is slechts 4% van haar totale vermogen, naast een aandelenkapitaal van slechts 9 miljoen euro.

Nu probeert de Staat de Grieken opnieuw te belasten, met een onaangenaam resultaat. De Kerk weigert de belastingheffing niet, maar vraagt of deze geheven kan worden over haar geëxploiteerde of te exploiteren bezittingen. Het aangekondigde besluit "laat ons net een liefdadigheidsorganisatie lijken [die onder het mom van deze heffing een gift aan de Staat zou doen]. Maar wij zijn een instituut", stelt de woordvoerder. Het kerkbestuur vindt het besluit onrechtvaardig aangezien er geen rekening gehouden wordt met het feit dat, zo benadrukt pater Theoklitou "de Kerk meer dan 800 instellingen voor armen en zieken beheert".

"Misschien kunnen we Kerk en Staat beter scheiden"

De boodschap is helder, de Kerk wil ieders rol duidelijk houden en niet aan liefdadigheid doen. Op deze manier rechtvaardigt zij haar weigering om deze belasting te betalen. Van de andere kant staat de Staat flink rood. De minister van Economische Zaken spreekt zelfs van een "noodsituatie" aangezien de staatsschuld is opgelopen tot 12% van het BBP. De machtige Griekse Kerk is de grootste grondeigenaar van het land, en daarmee de eerste die in beeld komt om de nood te lenigen. De socialistische premier, George Papandreou, is vastbesloten de Kerk het hoofd te bieden, net zoals zijn socialistische voorganger Kostas Simitis dat deed in 1999 tijdens het debat over de vermelding van geloofsovertuiging op identiteitskaarten [tegen de wil van de Kerk in, is deze vermelding niet langer verplicht].

"Misschien kunnen we Kerk en Staat beter scheiden", suggereert pater Theoklitos. "Dan hadden we misschien minder priesters, maar tenminste geen ambtenaren [in Griekenland worden priesters benoemd door de overheid]. Maar dat ligt ook aan onszelf, aangezien wij de Kerk zelf ook vaak hebben ingezet voor politieke doeleinden", zegt hij tot besluit. Ondertussen woedt de discussie voort.

Are you a news organisation, a business, an association or a foundation? Check out our bespoke editorial and translation services.

Ondersteun de onafhankelijke Europese journalistiek.

De Europese democratie heeft onafhankelijke media nodig. Voxeurop heeft u nodig. Sluit u bij ons aan!

Over hetzelfde onderwerp