Kies een taal
Naar aanleiding van berichten van vorige week, waarin wordt gerept over de voorbereidingen voor terroristische aanslagen in Europa, naar het model van de verschrikkelijke aanslagen die in 2008 in het Indiase Mumbai werden gepleegd, kwam de Amerikaanse overheid direct in actie. Het ministerie van Buitenlandse Zaken vaardigde gisteren een “reiswaarschuwing”uit voor Amerikaanse burgers die van plan zijn naar Europa af te reizen en wees erop dat ze waakzaam moesten zijn. Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken volgde al snel en gaf aan dat het om een “hoge terreurdreiging” voor een aanslag op het Europese vasteland ging.
De rapporten van de inlichtingendiensten, waarop deze waarschuwingen zijn gebaseerd, moeten beslist serieus worden genomen. Het is duidelijk zijn dat Europese steden mogelijk het doelwit vormen voor het soort zelfmoordaanslagen van commando's zoals die twee jaar geleden in het commerciële centrum van India werden gepleegd. Het dodental van 173 bij de aanslagen in Mumbai was beangstigend, vooral in verhouding tot het relatief geringe aantal terroristen dat bij deze aanslagen betrokken was.
Nutteloze reactie
Maar de Amerikaanse waarschuwing, een niveau lager dan een negatief reisadvies, is een overdreven, nutteloze reactie en betekent een klap voor de toeristische sector in Europa. Als de inlichtingendiensten nu hadden aangegeven dat Amerikaanse burgers een specifiek doelwit vormden, dan was de waarschuwing op zijn plaats geweest. Maar niets wees daarop in de rapporten waarmee de inlichtingendiensten vorige week naar buiten traden. Het feit dat er na het uitlekken van het rapport geen arrestaties zijn verricht, geeft al aan hoe vaag en onuitgewerkt deze zaken wel moeten zijn.
Tegelijkertijd wekt dit soort waarschuwingen de indruk dat Europa op de een of andere manier in het algemeen onveilig is en dat is schadelijk. Er wordt gesuggereerd dat het Europese continent bestaat uit zwakke staten, zoals Pakistan of Jemen, die niet in staat zijn om dit soort aanslagen te verhinderen of hun bevolking te beschermen. Het jongste advies van het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken is zelfs nog meer misplaatst, omdat Groot-Brittannië een net zo aantrekkelijk doelwit als Frankrijk of Duitsland is.
Gebrek aan solidariteit
Het gebrek aan solidariteit dat uit deze Amerikaanse waarschuwing spreekt, is echter bijzonder onaangenaam. De VS heeft de handen nog vol aan de terreurdreiging in eigen land, getuige de poging tot een aanslag met een autobom op Times Square van afgelopen mei. Maar als Europese regeringen een reiswaarschuwing voor Amerika zouden uitvaardigen, zouden de VS geïrriteerd zijn en dat is begrijpelijk. Bovendien wordt de suggestie gewekt dat deze jongste vlaag van terroristische activiteiten met betrekking tot Europese doelwitten een antwoord zou zijn op het groeiende aantal aanvallen van de VS met onbemande vliegtuigjes op Pakistan. Dat is een algemeen gevaar en dat moeten we inderdaad samen onder ogen zien.
Helaas valt ook in onze Westerse wereld niet langer te ontkomen aan terreurdreiging. Regeringen moeten uiteraard aan de slag met specifieke informatie en hun burgers adequaat informeren. Maar het uitvaardigen van vage en enigszins paniekerige reiswaarschuwingen verergert het klimaat van angst alleen maar en speelt daarmee vooral de terroristen in de kaart.
Bezien vanuit Oostenrijk
De dubbele kwetsbaarheid
De waarschuwingen voor mogelijke terroristische aanslagen tonen volgens Die Presse “onze dubbele kwetsbaarheid” aan: burgers zijn kwetsbaar door de bedreiging van de terroristen, maar ook door de dreigende ondermijning van de burgerrechten. “We weten weer eens niet of het einde der tijden nabij is of dat het slechts een projectie is van de gevechten hier ver vandaan in Afghanistan of Pakistan”, schrijft de Oostenrijkse krant. Het dagblad vindt het erg toevallig dat de waarschuwingen op hetzelfde moment komen dat de Amerikaanse veiligheidsorganen toegang eisen tot nog meer persoonlijke gegevens van Europese burgers. “Door het gevoel dat wij onveilig zijn, geven wij ons eerder bloot. [...] Wij kleden ons uit. En als we helemaal naakt zijn, zijn we nog kwetsbaarder. Niet alleen voor terroristische aanslagen, maar ook voor machtsmisbruik van staten.”
